Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması kapsamı dışında kalan ülkelerden ithal edilen binek otomobiller için hazırlanan yeni vergi düzenlemesi yarın itibarıyla resmen hayata geçiyor. Sektörde fiyat dengelerini kökten değiştirmesi beklenen bu karar, konvansiyonel, hibrit ve elektrikli araçlarda maliyetleri ciddi oranda yukarı çekecek. Düzenlemeyle birlikte özellikle Asya menşeli bazı modellerin etiket fiyatlarında 500 bin lirayı aşan artışlar yaşanması bekleniyor.
Vergi oranları ve maliyet hesabı değişti
Yeni tarife kapsamında araç tiplerine göre farklı oranlar ve minimum tutarlar belirlendi. Konvansiyonel (ICE) ve hibrit ve elektrikli araçlar kategorisindeki modeller için yüzde 25 oranında ek vergi uygulanacak ve bu tutar araç başına en az 6 bin dolar olacak. Plug-in hibrit (PHEV) araçlarda yüzde 30 vergi ve minimum 7 bin dolar, tam elektrikli (BEV) araçlarda ise yüzde 30 vergi ile minimum 8 bin 500 dolarlık bir yükümlülük getirildi. Bu ek maliyetler, ÖTV ve KDV ile birleştiğinde nihai tüketiciye yansıyan fiyatı katlayarak artıracak.
Vergi artışının piyasaya yansıması hesaplandığında ortaya dikkat çekici bir tablo çıkıyor. Örneğin, vergisiz matrah fiyatı 1 milyon TL olan bir otomobil için hesaplanan 250 bin TL'lik ek vergi, diğer vergilerin çarpan etkisiyle birleştiğinde toplam fiyatı yaklaşık 540 bin TL yukarı taşıyor. Piyasadaki gerçek matrahların genellikle daha yüksek olduğu göz önüne alındığında, tüketicinin karşılaşacağı zam oranının bu rakamın da üzerine çıkabileceği öngörülüyor.
Popüler modellerde fiyat artışı kaçınılmaz
Düzenlemeden en çok Japonya ve Çin menşeli markalar ile AB dışı üretim yapan firmalar etkilenecek. Honda cephesinde Civic, Jazz, CR-V ve HR-V gibi Türkiye pazarında ilgi gören modellerin neredeyse tamamı kapsam dahilinde yer alıyor. Toyota tarafında Yaris ve Corolla Hatchback hariç diğer modellerde fiyat artışı beklenirken, Nissan X-Trail modeliyle, Lexus ise LBX, NX, RX ve LM serileriyle vergi artışından payını alacak markalar arasında bulunuyor.
Sektör alternatif çözüm arayışında
Otomotiv sektörü temsilcileri, oluşan bu yüksek fiyat farkını tüketiciye en az şekilde yansıtmak adına çeşitli stratejiler üzerinde çalışıyor. Markaların, mümkün olan modellerde AB üzerinden ithalat yaparak ek vergiden kaçınma, üretici veya distribütör kâr marjlarından feragat ederek destek sağlama veya maliyetleri düşürecek alternatif pazarlara yönelme gibi seçenekleri masada tuttuğu belirtiliyor. Ancak mevcut ekonomik tabloda birçok modelin fiyatının yarın itibarıyla yarım milyon liralık bir artışla karşılaşması, şirketleri hızlı aksiyon almaya ve fiyat listelerini güncellemeye zorluyor.
