İran Meclisi’nde, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı üzerinden yapılacak geçişlere yönelik yeni düzenlemeler içeren yasa tasarısı, Ulusal Güvenlik Komisyonu’nda kabul edildi. Tasarı, hem ekonomik hem de siyasi etkileri nedeniyle uluslararası kamuoyunun dikkatini çekti.
Fars Haber Ajansı’na göre, İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu üyesi Mücteba Zarii, tasarının detaylarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
Geçişlere riyal bazlı ücret geliyor
Tasarı kapsamında, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere İran’ın ulusal para birimi riyal üzerinden ücret uygulanması planlanıyor. Bu adımın, İran ekonomisine doğrudan gelir sağlama amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
Daha önce Meclis Komisyonu üyesi Alaaddin Burucerdi, bazı gemilerden 2 milyon dolara kadar geçiş ücreti alındığını açıklamıştı. Yeni düzenleme ile bu uygulamanın daha sistematik hale getirilmesi hedefleniyor.
ABD ve İsrail’e geçiş yasağı gündemde
Tasarıda en dikkat çeken başlıklardan biri ise ABD ve İsrail’e ait gemilere geçiş yasağı getirilmesi oldu. Ayrıca, İran’a yönelik tek taraflı yaptırımlara katılan ülkelere de kısıtlama uygulanması öngörülüyor.
Bu maddelerin yasalaşması halinde, küresel deniz ticaretinde ciddi gerilimlere yol açabileceği belirtiliyor.
Güvenlik, çevre ve askeri yetkiler de düzenleniyor
Tasarı yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda güvenlik ve egemenlik boyutlarını da kapsıyor. Buna göre:
İran’ın boğaz üzerindeki egemenlik rolü güçlendirilecek
Silahlı kuvvetlerin yetki alanı genişletilecek
Deniz taşımacılığı güvenliği artırılacak
Çevresel risklere karşı yeni önlemler alınacak
Umman ile hukuki iş birliği mekanizmaları geliştirilecek
Tasarı henüz yasalaşmadı
Komisyondan geçen düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için birkaç aşamadan daha geçmesi gerekiyor. Tasarının:
İran Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilmesi
Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından onaylanması
Son olarak Cumhurbaşkanı tarafından imzalanması gerekiyor
Bu süreç tamamlanmadan düzenleme resmiyet kazanmayacak.
Küresel enerji piyasaları yakından izliyor
Dünya petrol taşımacılığının önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı’ndan geçerken, İran’ın bu adımı enerji fiyatları ve küresel ticaret dengeleri üzerinde etkili olabilecek kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, tasarının yasalaşması halinde bölgedeki jeopolitik gerilimin daha da artabileceği uyarısında bulunuyor.
