İran'da doğum oranı azalıyor ve düşüş eğilimi sürüyor
İran'da son yıllarda uygulamaya konulan teşvik edici nüfus politikalarına rağmen doğum sayılarındaki gerileme dikkat çekici boyutlara ulaştı. Şark Gazetesi'nin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Kurumu ile İran İstatistik Merkezi verilerine dayandırdığı habere göre, ülkede 2021 yılında 1 milyon 114 bin olan doğum sayısı, 2024'te yüzde 12'lik düşüşle 979 bin 928'e geriledi. 2025 yılı için açıklanan veriler ise bu düşüşün devam ettiğini ortaya koydu. Buna göre doğum sayısı bir önceki yıla kıyasla yüzde 7 azalarak yaklaşık 911 bin seviyesine indi. Uzmanlar, İran'da doğum oranı azalıyor gerçeğinin artık yapısal bir soruna dönüştüğüne dikkat çekiyor.
Gençlerin ekonomik ve sosyal kaygıları ön planda
İran Milli Nüfus Karargahı Genel Sekreteri Merziye Vahid Destcerdi, Şark Gazetesi'ne yaptığı değerlendirmede doğum oranlarındaki düşüşün nedenlerine değindi. Destcerdi, ülkede özellikle genç nüfusun işsizlik, ekonomik belirsizlikler ve sosyal hayattaki zorluklar nedeniyle çocuk sahibi olmaya mesafeli yaklaştığını belirtti. Aile ve Gençlik Koruma Yasası'nın yürürlükte olmasına rağmen bu kaygıların giderilemediğini vurgulayan Destcerdi, ebeveynlik kararının İran'da giderek daha zor bir tercih haline geldiğini ifade etti.
Uzun vadeli nüfus projeksiyonları endişe yaratıyor
İran İçişleri Bakanı İskender Mumini'nin daha önce yaptığı açıklamalar da tabloyu daha çarpıcı hale getiriyor. Mumini, mevcut eğilimin devam etmesi halinde İran nüfusunun önümüzdeki 75 yıl içinde 40 milyonun altına düşebileceğini söylemişti. Bu öngörü, İran'da doğum oranı azalıyor tartışmasını yalnızca bugünün değil, geleceğin de en kritik başlıklarından biri haline getiriyor.
Teşvik yasası beklentiyi karşılamadı
Doğum oranlarını artırmak amacıyla hazırlanan Aile ve Gençlik Koruma Yasası, 16 Ekim 2021'de İran Meclisi'nde kabul edildi ve 15 Kasım 2021'de yürürlüğe girdi. Yasa kapsamında doğum teşvikleri, sağlık hizmetleri ve aile destekleri öne çıkarıldı. Ancak veriler, bu düzenlemelerin beklenen etkiyi yaratmadığını ortaya koyuyor.
İran'ın değişen nüfus politikası dikkat çekiyor
İran, 1990-2010 yılları arasında kontrollü nüfus artışı politikası izleyerek artış hızını bilinçli olarak düşürmüştü. 2012 yılında ise dini lider Ali Hamaney'in talimatıyla bu yaklaşımdan vazgeçilmiş, nüfusun 150 ila 200 milyona çıkarılması hedeflenmişti. Buna rağmen güncel veriler, İran'da doğum oranı azalıyor gerçeğinin tüm politika değişikliklerine karşın sürdüğünü gösteriyor.
AA
