İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi İletişim Dairesi Başkan Yardımcısı Mehdi Tabatabai, Hürmüz Boğazı üzerinden ticari gemi geçişlerine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Tabatabai, açılımın karşı tarafın taahhütlerini test etmeye yönelik bir adım olduğunu söyledi.
Şartlı açılım ve test süreci
Tabatabai, Hürmüz Boğazı’nın Lübnan’daki ateşkes sürecinin sonuna kadar ticari gemilere açılmasına ilişkin süreci değerlendirdi.
“Hürmüz Boğazı’nın bir kısmının İran’ın girişimiyle şartlı ve sınırlı şekilde yeniden açılması, karşı tarafın taahhütlerini test etmeye yöneliktir” ifadelerini kullandı.
“Asılsız söylemler İran halkını hedef alıyor”
Tabatabai, sosyal medya üzerinden yapılan açıklamalara da tepki gösterdi.
“Düşmanın X’deki asılsız söylemleri İran halkının elde ettiği zafer duygusu ve gururunu ortadan kaldırmaya yöneliktir” diyen Tabatabai, bu tür açıklamaların kamuoyunu etkilemeye yönelik olduğunu savundu. Ayrıca, “Sözlerinde durmazlarsa kötü sonuçlarla karşılaşırlar” diyerek sert bir uyarıda bulundu.
Gemi geçişleri İran koordinasyonunda olacak
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de sürece ilişkin devlet televizyonunda açıklamalarda bulundu. Bekayi, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin İran tarafından belirlenen rotada ve ilgili makamlarla koordineli şekilde yapılacağını ifade etti.
Ateşkes ve karar mekanizması
Bekayi, sürecin İran–ABD geçici ateşkes süreci çerçevesinde yürütüldüğünü belirtti.
Bu karar yalnızca Dışişleri Bakanlığı’nın değil, ülkenin karar alma mekanizması çerçevesinde 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesteki taahhütler doğrultusunda alınmıştır.
Ayrıca, karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde İran’ın gerekli adımları atacağını vurguladı.
ABD ile ateşkes ve deniz ablukası tartışması
Bekayi, ABD ile varılan iki haftalık ateşkese ilişkin de bilgi verdi.
Şu ana kadar ateşkesin uzatılmasına dair değerlendirme yapılmadı. Ateşkesin çerçevesi açık, iki hafta.
ABD’nin deniz ablukası iddialarına da değinen Bekayi, “ABD’nin deniz ablukası ateşkesin ihlali olarak değerlendirilmektedir ve İran buna yönelik önlemler alacak” ifadelerini kullandı.
Bölgesel etkiler ve değerlendirme
Uzmanlar tarafından, Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş rejimindeki değişikliklerin küresel enerji arzı ve deniz ticareti üzerinde doğrudan etkiler yaratabileceği değerlendirilmektedir.
Sürecin, bölgedeki diplomatik dengeler ve ABD-İran hattındaki gerilim açısından kritik olduğu ifade ediliyor.
