İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen diplomatik temaslar ve yaklaşan nükleer görüşmeler hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu. Mazenderan eyaletinde katıldığı bir programda kamuoyuna seslenen Cumhurbaşkanı, İsviçre'nin Cenevre kentinde devam edecek olan görüşmelerin temel stratejisini paylaştı. Pezeşkiyan, ABD ile yürütülen müzakere süreci boyunca mevcut durumu değiştirmeyi amaçladıklarını vurguladı. Ülkenin içinde bulunduğu belirsizliği yıpratıcı olarak nitelendiren İranlı lider, mevcut "ne savaş ne barış" tablosunun üstesinden gelmek için yoğun bir diplomasi trafiği yürüttüklerini ifade etti.
Söz konusu görüşmelerin temel çerçevesinin İran lideri Ayetullah Ali Hamaney tarafından belirlendiği aktarıldı. Hükümet olarak bu talimatlar ve yönlendirmeler doğrultusunda masaya oturduklarını belirten Pezeşkiyan, Cenevre'deki temasların doğrudan Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin katılımıyla şekilleneceğini duyurdu.
Müzakerelerin Geleceği ve Kalkınma Hedefleri
Diplomatik temasların ülkenin geleceği açısından büyük bir potansiyel taşıdığı ifade ediliyor. Devam eden nükleer görüşmeler için umutlu konuşan Mesud Pezeşkiyan, sürecin istenen olumlu sonucu vermesi halinde ülke önündeki birçok engelin ortadan kalkacağını belirtti. Beklenen anlaşmanın sağlanması durumunda, kalkınma hamlelerinin çok daha hızlı ve kolay bir şekilde ilerleyeceği vurgulandı. Aynı zamanda bölgesel siyasete de değinen Cumhurbaşkanı, komşu ülkelerle ilişkilerin büyük ölçüde geliştiğini ve bu bağları daha da güçlendirme konusunda kararlı adımlar atacaklarını sözlerine ekledi.
İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki bu temasların arka planında oldukça hareketli bir diplomasi trafiği yatıyor. Geçtiğimiz dönemde yaşanan gerilimler ve saldırılarla tamamen kesintiye uğrayan İran-ABD nükleer müzakereleri, Türkiye başta olmak üzere bölge ülkelerinin çabası ve Umman'ın arabuluculuğu sayesinde yeniden canlandırılmıştı. Bölgedeki askeri hareketlilik sürerken, taraflar ilk olarak 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı temaslar kurmuş, ardından 17 Şubat'ta Cenevre'de masaya oturmuştu. Sağlanan ilerlemeler neticesinde 26 Şubat'ta İsviçre'de yeni bir görüşme kararı alınmıştı.
Uranyum Zenginleştirme ve Masadaki Talepler
Cenevre'deki masada tarafların birbirinden oldukça farklı talepleri bulunuyor. İran tarafı, nükleer program faaliyetlerini atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar içinde tutma garantisi vererek, ülkeye uygulanan tüm uluslararası yaptırımların tamamen kaldırılmasını talep ediyor. Buna karşılık Washington yönetimi, Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini bütünüyle durdurmasını ve elinde bulundurduğu yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunu derhal ülke dışına çıkarmasını şart koşuyor.
Kritik toplantının ana gündem maddelerini; söz konusu uranyum zenginleştirme oranının hangi seviyeye kadar sınırlandırılacağı, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogramlık uranyum stokunun geleceği, yaptırımların kaldırılma takvimi ve karşılıklı doğrulama mekanizmalarının nasıl işletileceği konuları oluşturuyor.
