İnternet kullanıcıları, günlük dijital hizmetleri kullanırken farkında olmadan yapay zekâ sistemlerinin eğitilmesine katkı sağlıyor.
ChatGPT, Gemini ve Claude gibi büyük dil modelleri (LLM), her gün milyonlarca kişi tarafından kullanılırken bu sistemlerin eğitimi için kitaplar, makaleler ve internet sitelerinden elde edilen metinler temel kaynakları oluşturuyor.
Ancak son dönemdeki tartışmalar, yalnızca açık kaynakların değil, kullanıcıların çevrim içi hareketlerinden elde edilen verilerin de bu sürece dahil edildiğini ortaya koyuyor.
İnternette kullanıcıların insan olduğunu doğrulamak amacıyla kullanılan CAPTCHA ve reCAPTCHA testleri, bu tartışmaların merkezinde yer alıyor. Görsellerdeki nesneleri seçme ya da harfleri yazma gibi görevler içeren bu sistemlerin, yapay zekâ modellerinin geliştirilmesine katkı sağladığı öne sürülüyor.
Google Cloud yetkilileri ise reCAPTCHA verilerinin yalnızca hizmeti geliştirmek amacıyla kullanıldığını belirtiyor.
Pokemon Go Oynarken Aslında Bir Harita mı Oluşturuyordunuz?
Yapay zeka eğitimine veri sağlayan alanlar yalnızca güvenlik sistemleriyle sınırlı kalmıyor. Mobil oyunlar da bu sürecin bir parçası olarak öne çıkıyor. Niantic tarafından geliştirilen "Pokemon Go", oyuncuların gerçek dünyayı kameralar ve GPS aracılığıyla taraması sayesinde geniş bir görsel veri havuzu oluşturdu.
MIT Technology Review’e göre şirketin yapay zeka birimi, kullanıcıların topladığı 30 milyar görseli kullanarak gerçek dünyanın dijital bir modelini oluşturdu. Bu modellemenin, özellikle GPS’in zayıf olduğu alanlarda robotların hareket kabiliyetini artıracak teknolojilere temel oluşturması hedefleniyor.
Gizlilik ve güvenlik endişesi
Lozan Üniversitesinden Prof. Christian Peukert, yapay zekâ eğitiminde kullanılan veriler ile kullanıcı mahremiyeti arasındaki dengenin giderek daha fazla tartışıldığını belirtti. Peukert, CAPTCHA sistemlerinin eski versiyonlarında kullanıcıların çözdüğü kelimelerden birinin sistem tarafından bilindiğini, diğerinin ise veri toplamak amacıyla kullanıldığını ifade etti. Bu durumun, kullanıcıların metin tanıma sistemlerine doğrudan katkı sağladığını vurgulayan Peukert, "kullanıcıların pasif veri üreticilerine dönüştüğünü" söyledi.
Sosyal medya platformları, arama motorları, navigasyon uygulamaları ve sohbet robotları da benzer şekilde yapay zekâ sistemlerinin gelişimine veri sağlıyor. Uzmanlar, bu sürecin gizlilik ihlalleri, veri güvenliği riskleri ve sahte içerik üretimi gibi sorunları beraberinde getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Peukert, verilerin büyük veri havuzlarına dahil edildikten sonra kontrol edilmesinin zorlaştığını belirtirken, insan kaynaklı verilerin dil teknolojileri ve erişilebilirlik gibi alanlarda önemli katkılar sunduğunu da ifade etti.
