BMMYK'nin 'Kaçış yok II: İzlenecek Yol' raporu, iklim krizinin çatışma, şiddet ve zorla yerinden edilmenin etkilerini artıran bir risk çarpanı olduğunu ortaya koyuyor. Raporda, sel, fırtına, kuraklık, aşırı sıcaklar, deniz seviyesinin yükselmesi ve ekosistem tahribatının, hem yavaş gelişen hem de ani afetlerin insanları evlerinden etmekte etkili olduğu vurgulanıyor.
Son 10 yılda 250 milyon kişi yerinden edildi
Rapora göre, son 10 yılda aşırı hava olayları nedeniyle yaklaşık 250 milyon kişi ülke içinde yerinden oldu. Bu, günde ortalama 70 bin kişinin evini terk ettiği anlamına geliyor. 2023 yılında ise 10 yıllık ortalamanın yüzde 10 üzerinde bir artış kaydedildi.
Savaş ve iklim krizinin kesişimi
Haziran 2025 itibarıyla savaş ve çatışmalar nedeniyle evlerini terk eden 117 milyon kişi, iklimle yüksek risk taşıyan ülkelerde yaşıyor. Kenya, Etiyopya ve Ruanda'daki göçmen kampları aşırı sıcaklar ve düzensiz yağışlardan, Ürdün ve Pakistan'daki kamplar yüksek sıcaklardan, Bangladeş'tekiler ise şiddetli yağışlardan etkileniyor.
Kuraklık Zambiya'da, sel felaketleri ise Brezilya, Burundi, Kamerun, Çad, Mali, Nijer, Nijerya ve Güney Sudan'da acil durumlara yol açtı. Yalnızca 2024'te, BMMYK'nin ilan ettiği acil durumların üçte biri, çatışmalardan kaçan insanların yaşadığı bölgelerdeki aşırı hava olaylarından kaynaklandı.
Dünyanın en fazla mülteciye ev sahipliği yapan 15 bölgede yaşayanlar, 2007-2016 arasında yılda ortalama 101 gün aşırı sıcak havaya maruz kaldı. 2050'ye gelindiğinde bu sürenin 202 güne çıkması bekleniyor.
Altyapı eksikliği mültecileri daha çok etkiliyor
BM Mülteciler Yüksek Komiseri Filippo Grandi, mültecilerin ve yerinden edilmiş kişilerin iklim krizinden en çok etkilenen gruplar olduğunu belirtti. Grandi, bu bölgelerde aşırı sıcaklarla mücadeleye yardımcı altyapı sistemlerinin bulunmadığını, bu yüzden mültecilerde ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıktığını vurguladı.
Suriye örneğini paylaşan Grandi, geri dönen mültecilerin karşılaştığı kuraklık sorununa dikkat çekerek, iklim krizinin hem çatışmalardan kaçanları hem de geri dönenleri etkilediğini kaydetti.
İklim adaleti ve finansmanın önemi
Mawon Derneği kurucu ortağı Robert Montinard, iklim adaletinin sağlanmasında iklim finansmanının anahtar rol oynadığını belirtti. Montinard, küçük miktarda finansmanın bile büyük etki yaratabileceğini ve herkesin iklim finansmanına erişebilmesi gerektiğini vurguladı.
Kaynak: AA
