Reuters kaynaklı bilgilere dayanan iddialar, Washington yönetiminin özellikle İran savaşı sürecinde bazı NATO müttefiklerinin desteğinden memnun olmadığını ortaya koyuyor.
Sızan e-postada, ABD’nin İran operasyonları sırasında bazı NATO ülkelerinin askeri erişim, üs kullanımı ve hava sahası izinleri (ABO) konusunda yeterli iş birliği göstermediği gerekçesiyle rahatsızlık duyduğu belirtiliyor.
Belgede öne çıkan eleştiriler arasında:
NATO ülkelerinin ABD operasyonlarına yeterli destek vermemesi
Üs ve hava sahası izinlerinin reddedilmesi
Avrupa’nın “askeri sorumluluk paylaşımında geri kalması”
gibi başlıklar yer alıyor. ABD tarafı, bu izinlerin NATO’nun “temel yükümlülüklerinden biri” olduğunu savunuyor.
İspanya’ya yönelik olası yaptırım: NATO üyeliği askıya alınabilir
E-postada en dikkat çeken başlıklardan biri ise İspanya’nın NATO üyeliğinin askıya alınması ihtimali oldu.
İddialara göre Washington, İspanya’nın, ABD uçuşlarına hava sahasını kapatması, askeri üs kullanımına izin vermemesi ve İran operasyonlarına destek vermemesi gibi nedenlerle hedefte olduğunu değerlendiriyor.
Ancak NATO tüzüğünde bir ülkenin askıya alınmasına dair açık bir mekanizma bulunmuyor, bu nedenle önerinin daha çok “siyasi baskı aracı” olduğu yorumları yapılıyor.
Avrupa’ya mesaj: “Sorumluluk paylaşımı yeniden tanımlanmalı”
Pentagon iç yazışmasında yalnızca İspanya değil, genel olarak Avrupa müttefiklerine yönelik daha geniş bir eleştiri de dikkat çekiyor. ABD yönetiminin bazı çevrelerde, Avrupa’nın savunma yükünü yeterince paylaşmadığı, ABD’ye bağımlı güvenlik mimarisinin sürdürülemez olduğu ve NATO içi yük dengesinin bozulduğu görüşünü taşıdığı belirtiliyor.
Bu yaklaşımın, NATO içinde uzun süredir tartışılan “yük paylaşımı krizi”ni yeniden alevlendirdiği ifade ediliyor.
Falkland Adaları detayı dikkat çekti
E-postada yer alan bir diğer tartışmalı başlık ise İngiltere’nin Falkland Adaları üzerindeki egemenliği konusunun yeniden değerlendirilmesi ihtimali oldu.
Belgede bu konu, NATO içi gerilimle bağlantılı olarak “diplomatik baskı seçeneği” şeklinde yer aldı. Bu ifade, ABD’nin müttefiklerine yönelik baskı araçlarını çeşitlendirdiği yorumlarına neden oldu.
NATO içinde tansiyon yükseliyor
Diplomatik kaynaklara göre bu gelişmeler, NATO içinde son yılların en ciddi görüş ayrılıklarından birine işaret ediyor.
Özellikle ABD’nin daha sert müttefik politikası, Avrupa ülkelerinin askeri operasyonlara mesafeli yaklaşımı ve İran savaşı sonrası artan güvenlik tartışmaları birlik içinde çatlakların büyüdüğünü gösteriyor.
Diplomatik gerilim derinleşebilir
Her ne kadar henüz resmi bir yaptırım kararı bulunmasa da, bu tür iç yazışmaların sızması bile NATO içinde güven krizini artırmış durumda.
Önümüzdeki süreçte ABD’nin Avrupa politikası, NATO içi yük paylaşımı ve İran savaşı sonrası güvenlik stratejileri daha da sert tartışmaların merkezinde olacak gibi görünüyor.
