Bugün itibarıyla 700’ün üzerinde tanker, Boğaz’ın her iki yakasında yığılmış durumda. Basra Körfezi’nin ağzındaki bu stratejik geçit, Orta Doğu’daki petrol ve LNG üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.
Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Boğaz’dan, özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran önemli miktarda petrol sevkiyatı yapıyor. Sevkiyatın büyük bölümü ise Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore’ye gidiyor.
Sevkiyat Düşüşü ve Tanker Yığılması
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Boğaz fiilen kapandı. Sigorta şirketlerinin yüksek risk nedeniyle maliyetleri artırmasıyla gemi operatörleri geçişleri askıya aldı. Kpler’in analizine göre, 27 Şubat’ta 15 tanker 21 milyon varil petrol taşırken, 28 Şubat’ta 18 tankerle bu miktar 21,6 milyon varile çıktı.
Ancak gerilimin artmasıyla 1 Mart’ta sadece 3 tanker geçiş yaptı. Bu tankerlerde toplam 2,8 milyon varil petrol taşındı; bunlardan biri yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyordu. Boğazdan bu yıl itibarıyla taşınan petrol ve ürünleri günlük ortalama 19,8 milyon varil seviyesindeydi. Bu durumda 1 Mart’ta sevkiyat günlük ortalamanın yüzde 86 altında gerçekleşti.
Bugün itibarıyla İranlı olmayan 706 tanker, Boğaz’ın iki yakasında beklemede. Bunlardan 334’ü ham petrol, 109’u kirli petrol ürünü, 263’ü ise temiz petrol ürünü taşıyor. Tankerler, Orta Doğu Körfezi, Umman Körfezi ve Arap Denizi’nde farklı noktalarda bekliyor.
Körfez içinde yüklemeler devam etse de, Boğazdan doğu yönüne geçişlerin azalması nedeniyle varışlarda gecikme ve nakliye maliyetlerinde artış bekleniyor.
Güvenlik Uyarıları ve Boğazın Durumu
ABD ve İsrail’in saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nı kullanacak gemilere “Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor” mesajı ilettiği iddiaları gündeme geldi. Resmi makamlar Boğaz’ın kapandığını açıklamazken, İran medyası fiilen kapandığını duyurdu.
Bazı konteyner gemileri U dönüşü yaparken, dünyanın önde gelen taşımacılık şirketleri güvenlik riskleri nedeniyle geçişleri askıya aldı. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), deniz güvenliği riskini “kritik” seviyeye çıkardığını açıkladı.
