Ankara’da düzenlenen tanıtım toplantısında gazetecilerle bir araya gelen İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, yeni nesil dijital kalkan olarak nitelendirilen uygulamanın detaylarını paylaştı.
Uygulamanın bugün itibarıyla aktifleştiğini, Android ve iOS platformlarında yer aldığını belirten Bakan Çiftçi, e-Devlet entegrasyonu sayesinde gönderilen ihbarların "dijital dilekçe" niteliği taşıyacağını vurguladı.
İşte tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirilen Hayat 112 Acil uygulamasının öne çıkan tüm özellikleri:
Multimedya Tabanlı Akıllı Platform
Geçmişte tüm acil çağrı numaralarının 112 çatısı altında toplandığını hatırlatan Bakan Çiftçi, bu başarıyı vizyoner bir adımla taçlandırdıklarını belirtti:
112'yi sadece sesli bir telephone hattı olmaktan çıkardık; fotoğraf ve video paylaşılabilen multimedya tabanlı akıllı bir platforma dönüştürdük. Bakanlığımızın farklı alanlardaki tüm mobil uygulamalarını tek bir çatı altında birleştirerek tam bir dijital bütünlük sağladık.
Adres Tarif Etme Telaşı Son Buluyor
Uygulamanın en hayati bölümünün "İlk Yardım İhbar" modülü olduğunu ifade eden Bakan Çiftçi, kriz anlarında saniyelerin önemine dikkat çekti:
Hassas Konum: Vatandaşlar tek tuşla kendi hassas konumlarına veya sisteme kaydettikleri sevdiklerinin adresine yardım çağırabilecek.
10 Saniyelik Video ve Fotoğraf: İhbarlara sesli/görüntülü 10 saniyelik videolar veya fotoğraflar eklenebilecek. Böylece ekipler olayı henüz yola çıkmadan analiz ederek en doğru donanımla sevk edilecek.
Panik Anı İçin Sesli Çağrı: Dijital menülerle vakit kaybetmek istemeyenler için ekrandaki "112 Acil" butonuna dokunarak anında sesli merkeze bağlanma seçeneği de korundu.
Öğretmenlere Özel "Okul Acil" Modülü
Urfa ve Maraş’ta yaşanan saldırıların ardından okullarda güvenlik tedbirlerini artırma sözü verdiklerini hatırlatan Çiftçi, öğretmenler için geliştirilen özel modülü açıkladı:
Öğretmenler bu butonu yalnızca görevli oldukları okulun sınırları içerisindeyken kullanabilecek ve okul dışında sistem aktif olmayacak.
Olası bir şiddet veya güvenlik krizinde yapılan çağrı, merkeze "çok acil" koduyla düşecek.
Güvenlik güçleri otomatik konum bilgisiyle saniyeler içinde okula intikal edecek. Birden fazla okulda görevli öğretmenler ise ilgili okulu seçerek ihbarda bulunabilecek.
Sahipsiz Sokak Hayvanları ve Barınak Süreci
Toplumda hassas bir konu olan sahipsiz sokak hayvanları konusuna da uygulama üzerinden çözüm getiriliyor:
Yaralı veya sokaklarda tehlike oluşturabilecek başıboş hayvanlar tek tuşla bildirilebilecek.
Valilikler ve belediyeler koordinasyonunda bu hayvanlar güvenle alınarak modern barınaklara yerleştirilecek.
Bakan Çiftçi, Türkiye genelinde 81 ilde sokak hayvanı toplama oranının %81’e ulaştığını, barınaklara alınmamış %19’luk bir kısmın kaldığını açıkladı.
Entegre Edilen Diğer Uygulamalar ve Güvenlik Modülleri
KADES ve Akıllı Saat Uyumu: Kadın Acil Destek Uygulaması (KADES) altyapısı korunarak sisteme taşındı. Akıllı saatlere tam uyumlu hale getirilen sistem sayesinde, telefon uzakta olsa bile saatten tek tuşla yardım sinyali gönderilebilecek.
UYUMA (Uyuşturucu İhbarı): Uyuşturucu ile mücadele uygulamasının altyapısı da yeni çatıya dahil edildi. Vatandaşlar şüpheli durumları fotoğraf ve video ile bildirebilecek. İhbarcıların kimlik bilgileri KVKK gereği kesinlikle gizli tutulacak.
Trafik Kazaları: Kazanın şiddeti ve araçta sıkışma durumu yüklenen görsellerle saniyeler içinde analiz edilecek. Bakan Çiftçi, bu görsellerin sigorta veya hasar tespiti amacıyla değil, en doğru teçhizatlı ekibi yönlendirmek için kullanılacağını belirtti.
Yangın İhbarları: İhbarlar "Orman" ve "Bina içi" olarak ikiye ayrıldı. Bu sayede çağrılar zaman kaybetmeden doğrudan ilgili itfaiye veya orman teşkilatına aktarılacak.
Diğer İhbarlar Menüsü: Terör, kaçakçılık, düzensiz göçmen hareketliliği, cinsel saldırı ve intihar girişimi gibi saniyelerin kritik olduğu pek çok vaka için özel bir alan tasarlandı.
Sürücülere Şeffaf Radar ve Kontrol Noktası Bilgisi
Trafikte amacın ceza yazmak değil can güvenliği sağlamak olduğunu söyleyen Çiftçi, uygulama üzerinden rota oluşturulduğunda güzergahtaki EDS, sabit radar ve hız koridorlarının şeffaf bir şekilde ekranda görüleceğini belirtti. Güvenlik nedeniyle çevirme noktalarının tam konumu verilmeyecek ancak yol boyunca kaç trafik kontrolünden geçileceği bilgisi paylaşılacak.
'Hatların Çökmesi Engellenecek'
Deprem ve doğal afet anlarındaki haberleşme krizini çözmeyi hedefleyen hayati fonksiyonlar ise şöyle sıralandı:
"Son Depremler" Modülü: Ülke genelindeki sarsıntılar haritadan anlık takip edilebilecek ve bölgeye göre filtrelenebilecek.
"Güvendeyim" Butonu: 100 km yakınında 5 ve üzeri büyüklükte bir deprem olduğunda ekranda otomatik belirecek. Tek dokunuşla sisteme kayıtlı yakınlara konum ve "güvendeyim" mesajı gidecek. Böylece telefon hatlarındaki yoğunluk önlenerek enkaz altındakiler için hatlar açık tutulacak.
"Yakınımda Ne Var?" & Toplanma Alanları: En yakın nöbetçi eczane, hastane, sağlık ocağı ve AFAD acil toplanma alanları haritada tek tıkla görülebilecek. İlerleyen süreçte bu haritaya günlük hayatın diğer alanları da eklenecek.
Arama Köpekleri İçin Özel Frekans ve Alarm: Enkaz altında sesini duyuramayanlar için insan kulağının duyamayacağı, ancak arama kurtarma köpeklerinin duyabileceği yüksek frekanslı özel bir ses üretilecek. Ayrıca mors koduyla da alternatif yardım çağrısı yapılabilecek.
Erken Uyarı Sistemi: Vatandaşlar seçecekleri 5 il ve 5 ilçe için deprem, sel ve aşırı yağış uyarılarını anlık olarak alabilecek.
'Kişisel Veriler Güvende, Hedef Yapay Zeka'
Uygulama kapsamında ihbarda bulunan vatandaşların kimlik ve kişisel bilgilerinin KVKK'ya uygun olarak kesinlikle gizli tutulacağını ve üçüncü kişilerle paylaşılmayacağını vurgulayan Bakan Çiftçi, şu uyarı ve gelecek vizyonuyla sözlerini tamamladı:
Asılsız ihbarlar, yaşam mücadelesi veren bir başka canımızın hakkına girmektir. Lütfen bu vicdani sorumlulukla hareket edelim. Şu an İngilizce dil desteğiyle sunduğumuz sistemimize yakında yeni diller eklenecek. Çok yakında yapay zeka destekli yepyeni özelliklerle bu kalkanı çok daha akıllı ve yetenekli bir hale getireceğiz.
