Güney Kore, yapay zeka sektöründe güveni ve güvenliği artırmayı amaçlayan ve 'dünyanın ilk kapsamlı düzenlemesi' olarak nitelendirdiği yasalar dizisini Perşembe günü tanıttı. Seul yönetimi, Yapay Zeka Temel Yasası ile ülkeyi bu alanda küresel bir lider olarak konumlandırmayı hedeflerken, teknoloji girişimleri (startuplar) uyum süreçlerinin inovasyonu engelleyebileceği endişesini taşıyor.
Avrupa Birliği'nin (AB) 2027'ye kadar aşamalı olarak uygulayacağı Yapay Zeka Yasası'ndan daha önce devreye giren bu düzenleme, Güney Kore'nin hızını ortaya koyuyor. Küresel çapta ABD inovasyonu boğmamak için daha hafif bir yaklaşımı benimserken, Çin ise küresel düzenlemeyi koordine edecek bir organ kurulmasını öneriyor.
Yüksek Riskli Alanlarda 'İnsan Gözetimi' Şartı
Yeni yasanın en dikkat çeken maddesi, 'yüksek etkili' (high-impact) olarak tanımlanan yapay zeka sistemlerinde insan gözetiminin zorunlu kılınması oldu. Bu kategori; nükleer güvenlik, içme suyu üretimi, ulaşım, sağlık hizmetleri ve kredi değerlendirmesi gibi finansal kullanımları kapsıyor.
Diğer düzenlemeler ise şeffaflık üzerine odaklanıyor. Şirketlerin, yüksek etkili veya üretken yapay zeka (generative AI) kullanan ürün ve hizmetler hakkında kullanıcılara önceden bildirimde bulunması gerekiyor. Ayrıca, yapay zeka tarafından üretilen çıktıların gerçeklikten ayırt edilmesinin zor olduğu durumlarda net bir etiketleme yapılması zorunlu tutuluyor.
Yasa tasarısı kapsamlı istişarelerin ardından hazırlandı ve şirketlere uyum sağlamaları için en az bir yıllık bir geçiş süresi tanındı. Bu sürenin ardından idari para cezaları uygulanmaya başlanacak. Örneğin, üretken yapay zeka içeriğini etiketlemeyen bir şirket, 30 milyon won (yaklaşık 20 bin 400 dolar) tutarında para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Bilim ve BİT Bakanı Bae Kyung-hoon, LG'nin eski yapay zeka araştırma başkanı olarak yaptığı açıklamada, yasanın Güney Kore'nin küresel yapay zeka güçleri arasında ilk üçe girme hedefi için 'kritik bir kurumsal temel' oluşturacağını belirtti.
Girişimcilerde 'Neden Biz?' Tepkisi
Hükümetin bu hamlesi teknoloji dünyasında karışık duygularla karşılandı. Güney Kore Startup Alliance Eş Başkanı Lim Jung-wook, birçok kurucunun temel detayların belirsiz kalmasından dolayı hayal kırıklığı yaşadığını ifade etti. Lim, sektördeki havayı, 'Biraz küskünlük var; bunu ilk yapan neden biz olmak zorundayız?' sözleriyle özetledi.
Gruptan kıdemli araştırmacı Jeong Joo-yeon ise yasa dilinin çok muğlak olduğunu, şirketlerin düzenleyici risklerden kaçınmak için varsayılan olarak en güvenli yaklaşımı seçeceğini ve bunun da inovasyonu yavaşlatabileceğini savundu.
Bakanlık ise geçiş süresi boyunca şirketler için bir rehberlik platformu ve destek merkezi kurmayı planladığını duyurdu. Bir bakanlık sözcüsü, endüstri üzerindeki yükü en aza indirmek için çalışmaların süreceğini ve gerekirse geçiş süresinin uzatılabileceğini belirtti.
