Dünyanın en yoğun gergedan nüfusuna ev sahipliği yapan Güney Afrika Cumhuriyeti, kaçak avcılıkla mücadelede önemli bir başarıya imza attı. Son yıllarda uygulanan sıkı koruma politikaları ve stratejik planlar meyvesini vermeye başlarken, kaçak avcılık rakamlarında belirgin bir düşüş kaydedildi. Ancak, ülkenin en büyük doğa rezervlerinden gelen bazı veriler endişe yaratmaya devam ediyor.
Kaçak Avcılık Son 15 Yılın En Düşük Seviyesine Geriledi
Ormancılık, Balıkçılık ve Çevre Bakanı Willie Aucamp, gergedan popülasyonunu koruma çalışmalarına dair güncel rakamları kamuoyuyla paylaştı. Bakan Aucamp'ın açıklamalarına göre, 2025 yılı boyunca toplam 352 gergedan kaçak avcılar tarafından katledildi. Bu ölümlerin 266'sı kamu arazilerinde, 86'sı ise özel mülkiyete ait doğa rezervlerinde gerçekleşti.
Bu tablo, önceki yıl ile kıyaslandığında umut verici bir iyileşmeyi temsil ediyor. 2024 yılında 420 olan kaçak avlanma vakası, 2025 yılında 68 adetlik bir azalış gösterdi. Bakanlık verilerine göre, 2014 yılında 1215 vaka ile tarihi zirvesini gören kaçak avcılık, yürütülen ulusal entegre strateji planı sayesinde son iki yılda yaklaşık yüzde 29,5 oranında gerileyerek son 15 yılın en düşük seviyesine indi.
Kruger Ulusal Parkı'nda Beklenmedik Artış
Genel verilerdeki düşüşe rağmen, ülkenin en büyük doğa koruma alanı olan Kruger Ulusal Parkı'ndan endişe verici haberler geldi. Park genelinde kaçak avlanan gergedan sayısı, bir önceki yıla göre neredeyse iki katına çıkarak 88'den 175'e yükseldi. Bu durum, koruma faaliyetlerinin bölge bazlı olarak yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Dünya Gergedan Nüfusunun Üçte İkisi Güney Afrika'da
Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından paylaşılan verilere göre, 2025 yılı itibarıyla dünya genelinde toplam 26 bin 700 gergedan bulunuyor. Bu nüfusun büyük bir kısmı Afrika kıtasında yaşamını sürdürüyor.
Kıtadaki gergedan popülasyonunun dağılımı şu şekildedir:
- Beyaz Gergedan: 15 bin 752
- Siyah Gergedan: 6 bin 788
- Toplam Afrika Nüfusu: 22 bin 540
Güney Afrika, kıtadaki toplam nüfusun yaklaşık üçte ikisini barındırarak bu türlerin hayatta kalması için en kritik nokta konumunda. Ülkede 2 binden fazlası siyah gergedan olmak üzere toplamda 15 binden fazla gergedan vahşi doğada devlet koruması altında yaşıyor.
Neden Katlediliyorlar? Boynuzların Arkasındaki Kirli Ticaret
Afrika'nın simge hayvanlarından biri olan gergedanların hedef alınmasının temel nedeni, kilogramı on binlerce dolara alıcı bulan boynuzlarıdır. Bazı Asya ülkelerinde bir statü simgesi olarak görülen bu boynuzlar, takı ve süs eşyası yapımında kullanılıyor. Hayvan başına ortalama 6 kilogramdan fazla boynuz elde edilebilmesi, uluslararası kaçakçılık örgütlerinin iştahını kabartıyor.
Özellikle nesli kritik tehlike altında olan siyah gergedanlar, bu kirli ticaretin en büyük kurbanı durumunda. Son yarım yüzyılda sayıları 65 binden yaklaşık 6 bin 500'e kadar düşen bu türü korumak için Güney Afrika'da kaçak avcılara onlarca yıl hapis cezası verilse de, ekonomik getirinin yüksekliği katliamların tamamen durmasının önündeki en büyük engel olarak duruyor.
