Yazdan bu yana ilgiyle takip edilen gelişmelerden biri, Güneş Sistemi'ne dışarıdan girdiği bilinen gizemli gök cismiyle alakalı. '3I/ATLAS', sırasıyla 2017'de ve 2019'da keşfedilen '1I/'Oumuamua' ve '2I/Borisov' adlı yıldızlar arası cisimlerin ardından, Güneş Sistemi'nde kaydedilen 3'üncü yabancı gök cismi oldu.
Keşfin temeli, Temmuz ayında Şili'nin Rio Hurtado kentindeki Asteroit Karasal Darbe Son Uyarı Sistemi (ATLAS) teleskobuyla yapılan gözlemlere dayanıyor. Bu nedenle cisme '3I/ATLAS' adı verildi ve araştırmalar hız kesmeden sürüyor.
'Muhtemelen Güneş Sistemi'nden Bile Daha Yaşlı'
Samanyolu Galaksisi'nin merkezi yakınlarından geldiği ve uzun süredir uzay boşluğunda sürüklendiği değerlendirilen 3I/ATLAS, tahminlere göre Güneş Sistemi'ni açık uçlu yörünge izleyerek geçecek ve geri dönmemek üzere terk edecek.
Belçika'daki Liege Üniversitesi'nden Prof. Emmanuel Jehin, cismin çok yüksek hızda seyrettiğini belirterek, 'Bu kuyruklu yıldız muhtemelen Güneş Sistemi'nden bile daha yaşlı ve 7 milyar yıldır galakside seyahat ediyor olabilir' dedi.
Jehin, Samanyolu'ndaki çok yaşlı yıldızların bulunduğu 'kalın disk' adlı tabakadan geldiğine işaret ederek, cismin karbonmonoksit ve karbondioksit açısından zengin yapısının soğuk bir ortamdan geldiğini düşündürdüğünü söyledi.
ABD'deki Maryland Üniversitesi'nden araştırma görevlisi Ye Quanzhi, 3I/ATLAS'ın şimdiye kadar bilinen en parlak yıldızlar arası kuyruklu yıldız olduğunu belirterek, onu 'geldiği gezegen sistemi hakkında bilgi verecek bir elçi' olarak nitelendirdi.
Prof. Avi Loeb ve Komplo Teorileri
Harvard Üniversitesi Astronomi Bölümü'nden Prof. Avi Loeb, bazı makalelerinde ve röportajlarında 3I/ATLAS'ın sıradan bir gök cismi değil, bir uzay aracı olabileceği ihtimalini yok saymadığını vurguluyor.
Loeb, uzay aracının hızını değiştirmesi için en ideal zamanın, yer çekimi etkisiyle Güneş'e en yakın konumda bulunduğu an olduğunu savunuyor. Bu anın Dünya'dan gözlemlenememesi nedeniyle, cismin Güneş Sistemi'ne gizlice küçük gözetleme sondaları bırakabileceğini iddia ediyor.
Ayrıca Loeb, cismin süblimleşerek etrafa bıraktığı gaz bulutunda yüksek miktarda nikel bulunmasının, teknolojik olarak üretildiği fikrini desteklediğini öne sürüyor.
Bilim Dünyası Loeb'un İddialarına Katılmıyor
Bilim dünyasından pek çok uzman, özellikle 3I/ATLAS üzerinde çalışan araştırmacılar, Loeb'un görüşlerini reddediyor.
Prof. Emmanuel Jehin, 'Bunun bir kuyruklu yıldız olduğuna şüphe yok. Güneş Sistemi'ndeki diğer kuyruklu yıldızlarla benzer davranışlar sergiliyor. Sadece bazı ayrıcalıklı özellikler ve kimyasal farklılıklar var, hepsi bu' dedi.
Jehin, Loeb'un hakemli dergilerde makale yayımlamadığını ve bilimsel prosedürleri takip etmediğini belirterek, 'Harvard'ın onu kovmak için neyi beklediğini merak ediyorum. Bilim insanlarının itibarını ciddi şekilde zedeliyor' ifadelerini kullandı.
Ye Quanzhi de cismin doğal göründüğünü, şimdiye kadar 'sıradan kuyruklu yıldız davranışıyla açıklanamaz' bir durumla karşılaşmadığını söyledi.
Gelecek Ay Daha Fazla Bilgi Sağlayacak
3I/ATLAS, şu an Dünya'dan gözlemlenemese de Aralık ortasında tekrar yer tabanlı teleskopların görüş açısına girecek ve araştırmacılara daha fazla bilgi sağlama şansı verecek.
Prof. Jehin, çok sayıda ekiple çalışmaların sürdüğünü, cismin etkinliğinin artmasını ve kimyasal yapısının daha rahat incelenmesini beklediklerini belirtti. Cismin yüzeyi, milyarlarca yıl boyunca kozmik ışınlara maruz kaldığı için değişmiş olabilir.
Ye Quanzhi ise cismin parlaklığının artmasını beklediklerini ve uzman olmayan kişiler için bile doğru ekipmanlarla gözlemleme imkânı olabileceğini ifade etti.
Jehin, eğer cismin parlaklığı yeterli seviyeye ulaşırsa, izotopik oran ölçümleriyle geldiği yere dair daha fazla bilgi elde edilebileceğini açıkladı.
Kaynak:AA
