Ortak açıklamada, İran'daki can kayıpları, artan baskı ve temel hak ihlallerine ilişkin derin endişe dile getirildi.
G7 ülkeleri dışişleri bakanları ile Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından yapılan ortak açıklamada, İran'da Aralık 2025'ten bu yana devam eden gösteriler yakından takip edildiği belirtildi.
Açıklamada, İran halkının 'daha iyi bir yaşam, insan onuru ve özgürlük' talebiyle sokağa çıkmasının meşru bir hak olduğuna dikkat çekilerek, güvenlik güçlerinin müdahalelerinin kabul edilemez boyutlara ulaştığı vurgulandı.
'İran halkına yönelik baskı endişe verici boyutta'
Ortak açıklamada, İran makamlarının gösterilere karşı tutumuna sert tepki gösterilerek şu ifadelere yer verildi:
'Aralık 2025 sonundan bu yana, meşru taleplerini dile getiren İran halkına yönelik acımasız baskının artmasına güçlü şekilde karşı çıkıyoruz.'
Açıklamada, protestolarda bildirilen yüksek ölüm ve yaralı sayılarının uluslararası kamuoyunda ciddi endişe yarattığına dikkat çekildi.
Keyfi tutuklamalar ve şiddet kınandı
G7 ülkeleri, göstericilere yönelik orantısız güç kullanımını, keyfi tutuklamaları ve güvenlik güçlerinin korkutma yöntemlerini açık şekilde kınadı.
'Şiddete kasıtlı olarak başvurulmasını, göstericilerin öldürülmesini, keyfi şekilde tutuklanmasını ve sistematik baskıyı kabul etmiyoruz' denilen açıklamada, Tahran yönetimine itidal çağrısı yapıldı.
'İran, uluslararası yükümlülüklerine uymalı'
Açıklamada, İran'ın insan haklarına ilişkin uluslararası hukuk çerçevesindeki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği vurgulandı.
G7 ülkeleri, İran yönetiminin baskı politikasını sürdürmesi halinde yeni yaptırımların gündeme gelebileceğini belirterek şu ifadeyi kullandı:
'İran, insan haklarını ihlal etmeye devam ederse, G7 üyeleri olarak kısıtlayıcı ek tedbirler almaya hazırız.'
Protestolar ekonomik krizle başladı
İran'da protestolar, 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve derinleşen ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı eylemlerle başladı.
Kısa sürede ülkenin birçok kentine yayılan gösteriler, ekonomik taleplerin yanı sıra siyasi ve toplumsal özgürlük çağrılarını da içeren geniş çaplı protestolara dönüştü.
Can kayıplarına ilişkin resmi açıklama yok
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 14 Ocak'ta yayımladığı raporda, protestolar nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının 147'si emniyet görevlisi olmak üzere toplam 2 bin 550'ye yükseldiğini duyurdu.
Ancak İran makamları, ölen ya da yaralananlara ilişkin henüz resmi ve doğrulanmış bir veri paylaşmadı.
