Fransa'da kamuoyunu uzun süredir meşgul eden ve tedavisi mümkün olmayan ağır hastaların tıbbi destekle yaşamına son vermesini öngören ölmeye yardım yasa tasarısı, parlamentonun alt kanadı Ulusal Meclis tarafından nihai olarak kabul edildi. Senato engeline takılan ve üç kez reddedilen yasa teklifi, hükümetin anayasal yetkisini devreye sokmasıyla yapılan oylamada 241 "hayır" oyuna karşı 291 "evet" oyuyla yasalaştı.
Yeni yasa kimleri kapsıyor ve süreç nasıl işleyecek?
Kabul edilen yasal düzenleme, yalnızca tedavisi bulunmayan ciddi hastalıklardan muzdarip 18 yaş üstü Fransa vatandaşlarını ve ülkede uzun süredir yasal olarak ikamet eden kişileri kapsıyor. Yasadan yararlanmak isteyen bireylerin, hastalıklarından ötürü dayanılmaz fiziksel veya psikolojik acı çekiyor olması ve bu taleplerini tamamen özgür iradeleriyle, bilinçli bir şekilde dile getirmesi şart koşuluyor.
Süreç kapsamında, gerekli tıbbi onayların tamamlanmasının ardından hayatı sonlandırma eyleminin öncelikli olarak hastanın kendisi tarafından gerçekleştirilmesi planlanıyor. Ancak hastanın fiziksel durumunun buna elvermediği istisnai durumlarda, bir hekim veya hemşirenin tıbbi müdahalede bulunmasına izin verilecek.
Senato ile meclis arasındaki anayasal kriz
Tasarının yasalaşma süreci, Fransız parlamentosunun iki kanadı arasında ciddi görüş ayrılıklarına sahne oldu. Muhafazakar çoğunluğun bulunduğu Senatonun tasarıyı üç kez üst üste reddetmesinin ardından hükümet, anayasanın kendisine sunduğu özel yetkileri kullanarak süreci hızlandırdı ve son söz hakkını doğrudan Ulusal Meclise devretti. Bu hamle, ülkede yasama organları arasındaki dengeler açısından da yoğun şekilde tartışıldı.
Kararın Avrupa'daki yansımaları ve sonraki süreç
Fransa'da kabul edilen bu düzenleme, Avrupa genelinde uzun yıllardır devam eden "aktif ötenazi" ve "tıbbi yardımlı ölüm" tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Halihazırda Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İspanya gibi Avrupa ülkelerinde benzer yasal zeminler bulunurken, Fransa'nın da bu gruba dahil olması tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Ancak yasanın yürürlüğe girmesinden önce kritik bir aşama daha bulunuyor. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, tasarının kabul edilmesinin hemen ardından düzenlemenin belirli maddelerinin anayasaya uygunluğunun denetlenmesi amacıyla Anayasa Konseyine başvuruda bulunacağını bildirdi. Yasanın resmiyet kazanarak yürürlüğe girmesi, Konseyin yapacağı incelemenin ardından kesinleşecek.
