TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş Okul Olaylarını ve Dijital Risklerini Araştırma Komisyonu, gençleri dijital platformlardaki şiddet ve zararlı içeriklerden korumak amacıyla toplandı. Toplantıda konuşan RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, dijital platformlardaki yayınlara yönelik yeni bir koruyucu sembol sisteminin kısa süre içinde hayata geçirileceğini açıkladı.
Çocuklar için dijital ortamda ortak sorumluluk vurgusu
Komisyon Başkanı Yusuf Beyazıt, okul olayları ve gençlik şiddetinin haberleştirilmesinde çocukların mahremiyetinin korunması gerektiğine dikkat çekti. Şiddet görüntülerinin sürekli tekrar edilmesinin yeni mağduriyetler doğurabileceği uyarısında bulunan Beyazıt, çözüm odaklı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini ifade etti. RTÜK Başkanı Mehmet Daniş ise dijitalleşmenin çocukların bilgiye erişimini kolaylaştırırken siber zorbalık, dezenformasyon ve mahremiyet ihlali gibi yeni risk alanlarını da beraberinde getirdiğini belirtti. Algoritmik sistemlerin zararlı içerikleri sürekli öne çıkarabildiğini vurgulayan Daniş, dijital ortamda çocukların korunmasının yalnızca ailelere bırakılamayacak kadar büyük bir mesele olduğunu ve tüm kurumların ortak sorumluluğunda bulunduğunu dile getirdi.
Ekranlarda yeni düzenlemeler ne?
Ekranlardaki akıllı işaretler sisteminin lisanslı dijital yayıncılığın güncel ihtiyaçlarına göre yeniden şekillendirileceğini belirten RTÜK Başkanı, yeni dönemin detaylarını paylaştı. Güncellenen sistemle birlikte; şiddet türleri, ayrımcılık ve intihar gibi konularda özel yazılı uyarılar geliştirilecek. Ayrıca, günümüzde önemli bir sorun haline gelen zorbalık ile kumar gibi davranışsal bağımlılıklar, madde kullanımı ve uygunsuz dile karşı yeni içerik sembolleri eklenecek. Yaş sınıflandırmasında ise mevcut düzene "10+" ve "16+" kategorileri ilave edilerek, çocuklara yönelik olumsuz içerik taşıyan yapımların yayın saatleri bu yeni semboller ışığında yeniden düzenlenecek.
Yapay zeka destekli denetim süreci ne zaman başlıyor?
RTÜK'ün ihlallere karşı caydırıcı adımlar atmaya devam ettiğini aktaran Daniş, son beş yıl içinde zararlı içeriklere yönelik 454 kez idari yaptırım uygulandığını ve toplamda 345 milyon liralık ceza kesildiğini bildirdi. Sadece ceza kesmenin yeterli olmadığını, önleyici tedbirlerin ve yayıncılarla ortak bir bilinç geliştirmenin de şart olduğunu ifade eden Daniş, VIA Projesi adı verilen yapay zeka destekli bir izleme ve analiz altyapısına geçeceklerini duyurdu. Bu sayede dijital yayın ortamındaki risklere çok daha hızlı ve etkili bir biçimde müdahale edilebilecek.
Gençlerin medya alışkanlıkları tamamen değişti
Toplantıda dikkat çekici istatistikler paylaşan RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler, 2025 yılında 15-21 yaş aralığındaki yaklaşık 7 bin 500 genç ile yapılan medya kullanımı araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, gençlerin televizyon izleme süresi 2018 yılında günlük 3 saat iken, 2025'te bu süre sadece 40 dakikaya geriledi. Gençler artık zamanlarının büyük bir kısmını, günlük ortalama 3 saat 24 dakika ile sosyal medya platformlarında geçiriyor. Her 10 gençten 9'unun sosyal medyada aktif olduğu ve profillerin önemli bir kısmının herkese açık şekilde kullanıldığı belirtilirken, RTÜK'ün denetim mekanizmalarını bu dijital dönüşüme uygun olarak genişletmeye devam edeceği vurgulandı.
