Birleşmiş Milletler (BM), Orta Doğu'daki gerilimlerin ardından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasının dünya genelinde yarattığı ekonomik tahribata dikkat çekti. BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Farhan Haq tarafından yapılan açıklamada, bölgedeki savaş durumunun küresel ticaret rotalarını tıkadığı ve bu durumun toplumsal refahı doğrudan tehdit ettiği belirtildi.
Küresel Tedarik Zinciri Kırılma Noktasında
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in değerlendirmelerini aktaran Haq, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer kısıtlamalarının enerji piyasalarını altüst ettiğini ifade etti. Özellikle petrol sevkiyatının durma noktasına gelmesiyle fırlayan enerji maliyetleri, üretimden ulaşıma kadar her alanda fiyat artışlarını tetikledi. Haq, bu durumun sadece sanayileşmiş ülkeleri değil, kaynakları kısıtlı olan Afrika ve Güney Asya ülkelerini çok daha ağır bir şekilde vurduğunu kaydetti.
Tarım ve Gıda Güvenliği Alarm Veriyor
Krizin en somut etkilerinden biri de tarım sektöründe gözlemleniyor. Guterres, bölgedeki istikrarsızlık nedeniyle gübre fiyatlarında yaşanan sert yükselişin küresel gıda güvenliğini tehlikeye attığını vurguladı. Gübreye erişimin zorlaşması, dünya genelinde tarımsal verimliliği düşürürken, temel gıda maddelerine ulaşımı zorlaştırıyor. BM verilerine göre, bu ekonomik tablo milyonlarca insanı açlık ve yoksulluk sınırı altına itme riski taşıyor.
"Seyrüsefer Serbestliği Yeniden Tesis Edilmeli"
Genel Sekreter Guterres, Kenya’nın başkenti Nairobi’de katıldığı bir törende yaptığı konuşmada, uluslararası topluma ve çatışmanın taraflarına net bir çağrıda bulundu. Hürmüz Boğazı'nın geçiş ücreti ve ayrımcılık olmaksızın derhal tüm sivil ticari gemilere açılması gerektiğini savunan Guterres, su yollarının güvenliğinin uluslararası hukuk düzeni için bir "sınav" niteliğinde olduğunu hatırlattı.
Küresel Ekonomi İçin Kritik Dönemeç
Nisan ayı sonunda BM Güvenlik Konseyi’nde yapılan görüşmeleri de hatırlatan yetkililer, Boğaz'ın kapalı kalmasının küresel ekonominin "nefes almasını" engellediğini belirtti. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen günlük yaklaşık 21 milyon varillik petrol akışının kesintiye uğramasının, önümüzdeki süreçte enflasyonist baskıları daha da artırabileceği konusunda hemfikir. BM, tarafların diplomasi yolunu seçerek ticari koridorları serbest bırakması durumunda küresel piyasaların rahatlayabileceğini öngörüyor.
