Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında Şubat ayından bu yana devam eden gerilim, Washington’dan gelen son talimatla yeni bir evreye taşındı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın limanlarına yönelik uygulanan deniz ablukasının uzun vadeli olarak sürdürülmesi yönünde karar aldı. Ateşkes görüşmelerinin yapıldığı bir dönemde gelen bu hamle, Beyaz Saray’ın Tahran üzerindeki "maksimum baskı" politikasından taviz vermeyeceğini gösteriyor.
Ekonomik Kıskaç: Petrol İhracatı Hedefte
Trump yönetiminin önceliği, İran’ın can damarı olan petrol ticaretini tamamen durdurmak. Alınan yeni karara göre, İran limanlarına gidiş ve gelişler sıkı bir denetim altında tutulmaya devam edilecek. ABD Başkanı'nın, mevcut ablukayı sürdürmeyi, diğer askeri seçeneklere oranla "daha düşük riskli" bulduğu ifade ediliyor. Bu stratejiyle Tahran’ın ekonomik kaynaklarının kurutulması ve müzakere masasında daha fazla taviz vermeye zorlanması hedefleniyor.
Ateşkes Süreci ve Başarısız Müzakereler
Bölgedeki gerilim, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı ortak operasyonla tırmanmıştı. Tahran’ın Körfez bölgesindeki ABD hedeflerine karşılık vermesinin ardından, Pakistan’ın arabuluculuğuyla 8 Nisan’da bir ateşkes ilan edilmişti. Ancak 11-12 Nisan tarihlerinde İslamabad’da gerçekleştirilen üst düzey görüşmelerden somut bir sonuç çıkmadı. Diplomatik kaynaklar, taraflar arasındaki güven bunalımının masadaki çözümleri tıkadığını belirtiyor.
Hürmüz Boğazı ve Nükleer Program Çıkmazı
İran tarafının, Hürmüz Boğazı’nın trafiğe açılmasını içeren ancak nükleer program kısıtlamalarını kapsam dışı bırakan teklifi Beyaz Saray’da karşılık bulmadı. Başkan Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, nükleer başlıkları içermeyen bir anlaşmanın kabul edilme ihtimalinin düşük olduğunu vurguladı. Pakistan’ın talebiyle uzatılan ateşkes süreci devam etse de, Washington’un liman ablukasını sürdürme kararı, bölgedeki askeri hareketliliğin her an yeniden başlayabileceği endişesini artırıyor.
