Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Sudan Temsilcisi Shible Sahbani, ülkede süren çatışmaların sağlık altyapısını çökme noktasına getirdiğini açıkladı. Sahbani, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında Sudan'daki insani tabloya ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
Sudan'da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında devam eden çatışmaların üçüncü yılına yaklaştığını hatırlatan Sahbani, ülkede 33,7 milyondan fazla kişinin insani yardıma, yaklaşık 21 milyon kişinin ise sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Sahbani, saldırıların Sudan'ın sağlık sistemini ciddi biçimde zayıflattığını vurgulayarak,
'Saldırılar sağlık sistemini uçurumun eşiğine getiriyor' dedi.
Savaş nedeniyle 13,6 milyon kişinin yerinden edildiğini kaydeden Sahbani, bunun dünyanın en büyük yerinden edilme krizlerinden biri olduğuna dikkat çekti. Yerinden edilenlerin 9,1 milyonu ülke içinde, 4,5 milyonu ise komşu ülkelere kaçtı.
Yeni yerinden edilen nüfusun acil sağlık müdahalelerine ihtiyaç duyduğunu ifade eden Sahbani, sağlık sisteminin saldırılar, ekipman ve malzeme kaybı, sağlık personeli eksikliği ve yetersiz finansman nedeniyle neredeyse işlevsiz hale geldiğini söyledi.
Sağlık hizmetlerine 205 saldırı
DSÖ'nün verilerine göre, çatışmaların başlangıcından bu yana sağlık hizmetlerine yönelik 205 saldırı doğrulandı.
Sahbani, bu saldırıların 1924 kişinin hayatını kaybetmesine, 529 kişinin yaralanmasına yol açtığını belirtti. Saldırıların her yıl daha ölümcül hale geldiğini vurgulayan Sahbani, şu bilgileri paylaştı:
- 2023'te 64 saldırı 38 ölüme
- 2024'te 72 saldırı 200 ölüme
- 2025'te 65 saldırı 1620 ölüme yol açtı
Bu rakamların, küresel ölçekte sağlık hizmetlerine yönelik saldırılardan kaynaklanan ölümlerin yüzde 82'sine denk geldiği bildirildi. 2026'nın ilk 40 gününde ise 4 saldırıda 66 kişi hayatını kaybetti.
Salgınlar ve yetersiz beslenme büyüyor
Sudan'ın kolera, sıtma, dang humması ve kızamık gibi çok sayıda salgınla karşı karşıya olduğunu belirten Sahbani, 2025 yılında DSÖ destekli sağlık müdahaleleriyle 12 milyondan fazla kişiye ulaşıldığını söyledi.
Yetersiz beslenmenin özellikle çocuklar, hamile ve emziren kadınlar üzerinde ağır etkiler yarattığını ifade eden Sahbani, BM destekli Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması'nın (IPC) son uyarısına dikkat çekti.
IPC'ye göre, 2026'da yetersiz beslenme vakalarının artarak 4,2 milyona ulaşması bekleniyor. Bu sayı, 2025'te kaydedilen 3,7 milyon vakanın da üzerine çıkacak.
Sudan'daki çatışmalar üçüncü yılına yaklaşıyor
Sudan'da çatışmalar 15 Nisan 2023'ten bu yana ordu ile HDK arasında sürüyor. Çatışmalar, on binlerce kişinin hayatını kaybetmesine ve yaklaşık 13 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu.
HDK, ülkenin 18 eyaletinden 5'inin merkezini kontrol ederken, Sudan ordusu başkent Hartum dahil olmak üzere kalan bölgelerin büyük kısmında hakimiyetini sürdürüyor.
Batı Sudan'daki Darfur bölgesinin neredeyse tamamında etkili olan HDK'nin, Ekim 2025'te Kuzey Darfur'un merkezi Faşir'e girdiği ve bölgede ciddi katliamlar yaptığı iddiaları uluslararası kamuoyunda yankı uyandırmıştı.
