Çin'in uzay endüstrisinde dengeleri değiştirmeye hazırlanan Pekin merkezli roket girişimi LandSpace, sektörün dev ismi Elon Musk ve şirketi SpaceX'ten ilham aldığını gizlemiyor. Bu ayın başlarında gerçekleştirdiği yeniden kullanılabilir roket denemesiyle Çin'de bir ilke imza atan şirket, küresel rekabette yerini sağlamlaştırmayı hedefliyor. LandSpace, gelecekteki projelerine kaynak yaratmak amacıyla halka arz sürecine hazırlanırken, ABD'li rakibi SpaceX'in de benzer bir mali strateji izlediği biliniyor.
Zhuque-3 Testi ve Başarısızlığın Öğrettikleri
LandSpace'in geliştirdiği Zhuque-3 roketinin ilk testi başarısızlıkla sonuçlansa da, şirketin yeniden kullanılabilir roket alanında SpaceX'in hemen ardından ikinci olma arzusu, Çin uzay endüstrisine yeni bir ivme kazandırdı. Uzun yıllardır riski sevmeyen devlet kurumlarının hakimiyetinde olan sektör, artık daha cesur girişimlere sahne oluyor. Roketin ilk uçuşunun ardından devlet televizyonuna konuşan Zhuque-3 Baş Tasarımcısı Dai Zheng, SpaceX'in ürünleri sınırlarına kadar zorlayarak hataları hızla tespit etme ve geliştirme yeteneğine dikkat çekti.
Dai, 2016 yılında ülkenin ana devlet roket geliştiricisi olan Çin Fırlatma Aracı Teknolojisi Akademisi'nden ayrılarak LandSpace'e katılma kararında, SpaceX'in yeniden kullanılabilirlik odaklı yaklaşımının ve Çin'de benzer bir yapı kurma arzusunun etkili olduğunu belirtti. LandSpace'in, SpaceX'in kendini kanıtlamış Falcon 9 roketine benzer düşük maliyetli bir fırlatma seçeneği sunması, Pekin'in önümüzdeki yıllarda kurmayı planladığı 10 bin parçalık uydu takımyıldızı projeleri için kritik bir rol oynayacak.
'Çinli Falcon 9' Benzetmesi Bir İltifat
Zhuque-3'ün Baş Tasarımcı Yardımcısı Dong Kai, Falcon 9'un mühendislik testlerinden başarıyla geçmiş bir konfigürasyon olduğunu belirterek, 'Onu inceledikten sonra mantığını kavradık; bu taklit değil, öğrenmedir' ifadelerini kullandı. Dong, geliştirdikleri roketin 'Çinli Falcon 9' olarak adlandırılmasını ise büyük bir övgü olarak kabul ettiklerini dile getirdi.
Bu girişimci kültür ve SpaceX'i model alma yaklaşımı, Çin'in uzay endüstrisinde şimdiden bir paradigma değişimini tetikledi. Geçmişte başarısız fırlatmaları gizleme eğiliminde olan devlet destekli uzay programının aksine, bu ay devlet medyası Çin'in yeniden kullanılabilir roket kurtarma konusundaki ilk iki başarısız denemesini açıkça haberleştirdi. Bu denemelerden ikincisinin, Zhuque-3'ün uçuşundan sadece üç hafta sonra bir devlet şirketi tarafından gerçekleştirilmesi dikkat çekti.
Özel Sermaye ve Halka Arz Planları
LandSpace, şeffaflık politikasının bir parçası olarak motor fabrikasının kapılarını yabancı basına açarak temel varlıklarını sergiledi. 2014 yılında uzay sektörünün özel sermayeye açılmasıyla birlikte LandSpace gibi birçok girişim ortaya çıktı. Pekin yönetimi şimdi, önde gelen yerli oyuncuların sermaye piyasalarından daha kolay yararlanabilmesi için halka arz süreçlerini kolaylaştırmayı planlıyor.
Baş Tasarımcı Dai, SpaceX'in devasa finansal desteğinin, şirketin Starship gibi araçları test ederken büyük kayıpları göze alabilmesinde kilit faktör olduğunu vurguladı. Dai, 'Biz henüz o düzeyde risk alabilecek mali güce sahip değiliz' diyerek finansman ihtiyacının önemine işaret etti.
Reuters
