Çin, 2030 yılına kadar Ay’a insan indirme hedefi doğrultusunda bugüne kadarki en uzun insanlı uzay görevini başlattı. Shenzhou-23 adlı uzay aracı, üç astronotla birlikte Tiangong Uzay İstasyonu’na başarıyla kenetlendi. Görev kapsamında seçilecek bir astronotun, uzayda tam bir yıl kalarak insan vücudunun uzun süreli mikro yerçekimi ortamındaki değişimlerini incelemesi planlanıyor.
Başarılı Fırlatma ve Hong Kong’dan İlk Taykonot
Shenzhou-23 uzay aracı, 24 Mayıs gecesi Çin’in kuzeybatısındaki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden Long March-2F Y23 roketiyle fırlatıldı. Yaklaşık 3,5 saatlik uçuşun ardından uzay istasyonuna otonom şekilde bağlanan ekipte, Çin’in insanlı uzay görevlerine katılan ilk Hong Konglu astronot olan eski polis müfettişi Li Jiaying de yer alıyor. Mürettebatın diğer üyeleri ise görev komutanı Zhu Yangzhu ve pilot Zhang Yuanzhi’den oluşuyor.
Üç astronottan hangisinin bir yıl boyunca yörüngede kalacağı kararı, görev süresince yapılacak değerlendirmeler sonrasında netleşecek.
Uzayda Bir Yıl: Bilimsel Amaçlar
Shenzhou-23 görevinin odak noktasını, uzun süreli uzay yaşamının biyolojik etkileri oluşturuyor. Bilim insanları bu süreçte şu başlıkları detaylı şekilde analiz edecek:
Kemik yoğunluğu kaybı ve kas erimesi
Radyasyon maruziyeti
Uyku düzeni bozuklukları
Psikolojik stres ve davranışsal yorgunluk
Küresel Uzay Yarışında Rekabet Kızışıyor
Çin'in bu stratejik adımı, ABD ile olan uzay rekabetini de yeniden alevlendirdi. ABD, Artemis programı kapsamında 2028 yılına kadar Ay’a yeniden insan göndermeyi hedeflerken, Çin de 2030 öncesinde aynı hedefe ulaşmak için çalışmalarını hızlandırdı.
Ay Üssü ve Yeni Teknolojiler
Pekin yönetimi, yalnızca Ay'a iniş değil, aynı zamanda kalıcı bir varlık göstermeyi de hedefliyor. Rusya ile iş birliği içinde 2035 yılına kadar Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu (ILRS) kurmayı planlayan Çin, bu proje için kritik teknolojileri test ediyor:
-Long March-10: Ağır yük taşıma kapasiteli yeni nesil roket.
-Mengzhou ve Lanyue: Yeni nesil insanlı uzay aracı ve Ay iniş aracı.
-Otomatik Kenetlenme: Uzay istasyonunda denenen hızlı otonom kenetlenme sistemleri, Ay yörüngesindeki buluşma operasyonları için zemin hazırlıyor.
Ayrıca Çin, 2026'nın ikinci yarısında Chang'e 7 robotik göreviyle Ay’ın güney kutbunda çevre araştırmaları gerçekleştirmeyi planlıyor.
