ChatGPT ve Yapay Zeka Halüsinasyonları: 'Yanlış Tahmin' Sorunu Devam Ediyor
Yeni bir araştırma, ChatGPT ve benzeri üretken yapay zeka modellerinin zaman zaman 'halüsinasyon görmesinin', yani yanlış ve uydurma bilgi üretmesinin ana nedenini ortaya koydu. Araştırmaya göre, modellerin bu hatayı yapmasının temel sebebi bilgi eksikliğini kabul etmek yerine tahmin yürütmeye teşvik edilmeleri.
Halüsinasyon Nedir ve Neden Önemli?
Halüsinasyon, yapay zekanın yanlış bilgileri sanki kesin doğruymuş gibi sunması anlamına geliyor. Konuşma ve yazma yetenekleri oldukça gelişmiş olan modeller, hatalı bilgileri kendilerinden emin bir şekilde aktarabildiği için bu durum ciddi bir endişe kaynağı.
Stanford araştırması da yapay zekanın inanç ve bilgiyi ayırt edemediğini ortaya koyuyor. Uygulamalar, özellikle Reddit gibi büyük veri kaynaklarından öğreniyor ve çoğu zaman belirsizlik karşısında stratejik tahminler yürütüyor.
Tahmin Etmeye Teşvik Edilen Modeller
Araştırmacılar, ChatGPT'nin de dahil olduğu üretken yapay zekaların öğrenme sürecini şöyle açıklıyor: 'Modeller yalnızca doğruluk üzerinden puanlandığında, 'bilmiyorum' demek yerine tahminde bulunmaya teşvik ediliyor. Bu, bir öğrencinin çoktan seçmeli testte boş bırakmaktan kaçınarak kafadan cevap vermesine benziyor.'
Büyük metin bloklarında bir sonraki kelimeyi tahmin ederek öğrenen modeller, eğitim verilerindeki rasgelelik ve belirsizlik nedeniyle bazen yanlış ve tutarsız bilgiler üretebiliyor. Bu tür hatalar, özellikle kesin cevabı olmayan sorularda sık görülüyor.
Araştırmacılar, bu sorunun tamamen çözülebileceğini belirtiyor: 'Modellerin belirsizlikten ziyade kendinden emin hataları cezalandırılmalı ve 'bilinmiyor' gibi uygun ifadeler için küçük puanlar verilmeli.'
Yani standart testlerde yanlış cevaba eksi puan, boş bırakılan soruya az da olsa puan verilmesi gibi bir yöntem, yapay zekanın gereksiz tahmin yapmasını engelleyebilir. Bu tür güncellemeler, halüsinasyonları azaltabilir ve gelecekte daha güvenilir dil modellerinin geliştirilmesine olanak tanıyabilir.
Uzmanlar, yapay zekanın tıp ve hukuk gibi kritik alanlarda kullanımı arttıkça, halüsinasyonların risk oluşturabileceğini vurguluyor. Dolayısıyla derin araştırma ve geliştirme süreçleri, güvenilir ve doğru sonuç veren yapay zeka sistemleri için kritik önemde.
Kaynak: İndependent
