Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Ortadoğu'da tırmanan askeri gerilimin ardından diplomatik zeminde önemli bir adım attı. Konseyde yapılan oylama sonucunda, ABD ve İsrail’in müdahalelerine karşılık olarak Körfez ülkelerindeki üsleri hedef alan Tahran yönetimine yönelik kınama kararı kabul edildi. Bölgedeki güvenlik dengelerini sarsan füze saldırıları, uluslararası toplumun büyük çoğunluğu tarafından mercek altına alındı.
BMGK’de Diplomatik Hareketlilik ve Oylama Süreci
Bahreyn öncülüğünde hazırlanan ve İran'ın Körfez bölgesine yönelik gerçekleştirdiği füze operasyonlarını konu alan karar tasarısı konsey üyelerinin onayına sunuldu. Yapılan oylama neticesinde BMGK üyesi 13 ülke, İran'ı kınayan tasarı lehine oy kullanarak belgenin resmiyet kazanmasını sağladı. Önemli bir detay olarak, konseyin daimi üyeleri arasında yer alan Çin ve Rusya bu kritik oylamada çekimser kalmayı tercih ederek herhangi bir blokajda bulunmadı.
Tasarıya verilen destek sadece konsey üyeleriyle sınırlı kalmadı. Bahreyn’in; Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün’den oluşan Körfez İşbirliği Konseyi üye devletleri adına sunduğu bu metne, 130’dan fazla Birleşmiş Milletler üyesi devlet de destek verdi. Bu geniş katılımlı destek, bölgedeki füze hareketliliğine yönelik küresel ölçekteki rahatsızlığı gözler önüne serdi.
28 Şubat’tan Bugüne Tırmanan Askeri Kriz
Sürecin askeri boyutu, 28 Şubat tarihinde ABD ve İsrail’in İran’daki stratejik noktalara yönelik başlattığı saldırılarla fitillenmişti. BMGK’nin aynı gün gerçekleştirdiği acil bilgilendirme toplantısında ABD yönetimi, İran’ın nükleer kapasitesini ve balistik füze programlarını uluslararası barış ve güvenliğe yönelik doğrudan bir tehdit olarak tanımlamıştı. Washington, İsrail ile yürütülen ortak askeri harekatın temel amacının bu yetenekleri imha etmek ve İran’ın bölgedeki vekil gruplara sağladığı desteği kesmek olduğunu savunmuştu.
İran ise bu operasyonlara, ABD ve İsrail uçaklarına tesislerini ve hava sahalarını açan Körfez ülkelerindeki askeri noktaları füzelerle vurarak yanıt verdi. Tahran yönetimi, operasyonlarını Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı kapsamında değerlendirdiğini ifade etse de konseyden çıkan kınama kararı bu savunmanın uluslararası arenada tam karşılık bulmadığını gösterdi.
İran’ın Savunması ve Uluslararası Hukuk Vurgusu
Tahran yönetimi, kendisine yönelik saldırıları uluslararası hukukun ve BM Şartı’nın ağır bir ihlali olarak nitelendirerek kınamıştı. Savunma hakkının altını çizen İranlı yetkililer, saldırıların bir tercih değil zorunluluk olduğunu dile getirmişti. Ancak BMGK, alınan bu son kararla İran’ın karşı saldırılarını kınayarak bölgedeki tansiyonun düşürülmesi yönünde bir mesaj verdi. Ortadoğu’daki bu çok denklemli krizin diplomatik boyutu, konseyin aldığı bu son kararla yeni bir evreye taşınmış oldu.
