Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, örgütün ilk büyük toplantısının 80. yıl dönümü vesilesiyle Londra'da tarihi bir konuşma gerçekleştirdi. Guterres, küresel iş birliğini baltalamak için sıraya giren 'güçlü güçlerin' yarattığı tehlikelere dikkat çekerek, derinleşen küresel belirsizlik döneminde çok taraflılık ve uluslararası hukukun üstün gelmesi için tutkulu bir çağrıda bulundu.
Londra'da Tarihi Salonda Kritik Mesajlar
Seksen yıl önce 51 ülkeden delegelerin ilk Genel Kurul oturumu için bir araya geldiği Londra'daki Methodist Central Hall'da konuşan Guterres, 1946'daki ilk kararın silahsızlanma ve atom silahlarının ortadan kaldırılmasına odaklandığını hatırlattı. Genel Sekreter, bugün ise dünyanın o dönemde hayal bile edilemeyen tehditlerle karşı karşıya olduğunu vurguladı. İsim vermeden bazı devletleri eleştiren Guterres, birçok ülkenin yeni bir silahlanma yarışına kilitlendiğini belirtti.
Guterres, 2026 sonunda görevinden ayrılmadan önce yaptığı bu önemli konuşmada çarpıcı istatistikler paylaştı. Geçen yıl küresel askeri harcamaların 2,7 trilyon dolara ulaştığını açıklayan Genel Sekreter, bu rakamın İngiltere'nin mevcut yardım bütçesinin 200 katından fazla olduğuna ve İngiltere ekonomisinin yüzde 70'ine denk geldiğine dikkat çekti.
İklim Krizi ve Siber Tehditler
Silahlanmaya ayrılan devasa bütçelerin yanı sıra iklim krizi ve dijital tehditlere de değinen Guterres, gezegenin sıcaklık rekorları kırmasına rağmen fosil yakıt karlarının artmaya devam ettiğini ifade etti. Siber alanda ise algoritmaların yalanları ödüllendirdiğini, nefreti körüklediğini ve otoriter rejimlere güçlü kontrol araçları sağladığını dile getirdi.
Bu uyarılar, Birleşmiş Milletler'in özellikle ABD Başkanı Donald Trump'ın kararlarıyla tetiklenen kronik bir mali kriz yaşadığı dönemde geldi. ABD yönetimi, BM insani yardım fonuna sadece 2 milyar dolar ayıracağını ve küresel kurumun 'uyum sağlaması, küçülmesi ya da ölmesi' gerektiğini bildirmişti. Bu açıklamanın hemen ardından Washington, birçok BM ajansından ve önemli iklim anlaşmalarından çekildiğini duyurmuştu. Uzmanlar fon kesintilerinin uluslararası yardım sistemini küçülteceği ve barış gücü operasyonlarını felce uğratabileceği uyarısında bulunurken, Guterres reformların BM'yi daha çevik ve koordineli hale getireceğini savundu.
