Bakan Yumaklı: Türkiye'de Pestisit Kullanımı Dünya Ortalama­sının Altında

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda bakanlığının 2026 yılı bütçesini görüşürken milletvekillerinin sorularına cevap verdi. Yumaklı, pestisit kullanımından genç çiftçi oranlarına kadar, tarımsal desteklerden su yönetimine kadar pek çok konuda önemli açıklamalar yaptı.

'Türkiye'de pestisit kullanımı Japonya ve Hollanda'nın çok altında'

Bakan Yumaklı, pestisit kullanımını uluslararası verilerle karşılaştırdı ve Türkiye'nin oldukça düşük seviyede kaldığını ifade etti. Japonya'da bu oran 10 kilogram hektar başına çıkıyor. Hollanda'da ise 7 kilogram hektar başına düzeyinde. İtalya 4,2 kilogram hektar başına kullanıyor. Türkiye'de durum 2,4 kilogram hektar başına kalıyor. Yumaklı, pestisit denetimlerinin risk temelli ve istatistiksel yaklaşımlarla yapıldığını vurguladı. Uygunsuz ürünlerin hepsinin imha edildiğini de ekledi. Bitki koruma ürünlerinde standart dışı dozlar ve kontrolsüz satışları engelleyecek yeni bir sistemin yakında devreye gireceğini açıkladı.

Yumaklı, Türkiye'de çiftçi sayısının ve tarım arazilerinin son yıllarda arttığını belirtti. 2021'de çiftçi sayısı 2 milyon 173 bin kişiydi. 2025'te bu sayı 2 milyon 363 bin kişiye yükseldi. Ekili alan 2021'de 151 milyon dekar seviyesindeydi. 2025'te ise 170 milyon dekara çıktı. Genç çiftçi oranlarına da değinen bakan, tarımsal desteklerden faydalanan gençlerin payının 2023'te yüzde 12,6 olduğunu söyledi. 2025'te bu oran yüzde 14,7'ye ulaştığını ifade etti.

'Türkiye tarımda net ihracatçı'

Türkiye'nin tarımsal ihracattaki rolünün güçlendiğini dile getirildi. Dünya tarım ve gıda ihracatındaki pay yüzde 0,77'den yüzde 1,5'e yükseldi. Türkiye'den ihracat yapılan ülke sayısı 186'ya varıyor. İhraç edilen ürün çeşidi 2 bin 218 tane. Toplam tarım ve gıda ihracatı 112 milyar doları buldu.

Kahverengi kokarca ile mücadele: '1,3 milyon bina ilaçladık'

Zararlı kahverengi kokarcanın 2017'de ilk kez görüldüğünü hatırlatan Yumaklı, bu konuda uzun vadeli bir mücadele verdiklerini anlattı. Şu ana kadar 1,3 milyon bina ilaçlandı. Sağlık Bakanlığından insan sağlığına olumsuz etki olmadığı yönünde cevap aldıklarını da aktardı.

TARSİM yenilikleri: Don ve sıcak hava zararları teminat altında

Bakan Yumaklı, TARSİM sigortasında önemli güncellemeler yapıldığını belirtti. Limon, mandalina ve portakalda sıcak hava zararı ile güneş yanıklığı tam olarak teminata dahil edildi. Zirai don teminatında prim desteği yüzde 70'e çıkarıldı. Üreticilerin isteklerine göre temel sigorta paketi hazırlandı.

Şeker fabrikaları: 'Özelleştirme kapsamında fabrika yok'

Şeker sektöründeki sorulara cevap veren Yumaklı, Türk Şeker'in 14 fabrikayla yüzde 36 pazar payına sahip olduğunu ve sektörde lider konumda bulunduğunu söyledi. Özelleştirme nedeniyle kapanan fabrika olmadığını vurguladı. Şu anda özelleştirme gündeminde de fabrika bulunmadığını ekledi. NBŞ kotasının yüzde 2,5 olarak devam edeceğini belirtti. Denetimlerin artırıldığını ifade eden bakan, 2025'te 2 bin denetim gerçekleştirileceğini açıkladı. Bugüne kadar 600 milyon lira ceza uygulandığını da söyledi.

Kuraklıkla ilgili çalışmaları sürdürdüklerini belirten Yumaklı, son yağış verilerini paylaştı. 1 Ekim 2024 ile 30 Eylül 2025 arası yağış 422 milimetre olarak kaydedildi. Bir önceki yıl bu miktar 597 milimetreydi. Uzun yıllar ortalamasına göre düşüş yüzde 26,5 düzeyinde. 2024 su yılına kıyasla ise yüzde 29,4 azalma var. Su verimliliğini artırmak gerektiğini söyleyen bakan, tüm sektörlerde kaçak ve kayıp oranlarını düşürmek gerektiğini ifade etti.

Melen Barajı'nda hedef: 2027 sonunda su tutulması

Melen Barajı'nın rehabilitasyon projesinin bittiğini söyleyen Yumaklı, yapım ihalesinin yıl sonunda açılacağını belirtti. 2027 sonunda su tutulması planlanıyor. Bu şekilde İstanbul'un içme suyuna katkı sağlanması hedefleniyor.

Bakan Yumaklı, orman sınırından çıkarılan alanın 4.668 hektar olduğunu açıkladı. Buna karşılık Hazine'den tahsis edilen yeni orman alanı 9.957 hektara ulaştı.

Komisyon, 2026 bütçesini kabul etti

Tarım ve Orman Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğü'nün bütçeleri kabul edildi. DSİ, Türkiye Su Enstitüsü ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün 2026 yılı bütçeleri de onaylandı.