Avrupa ülkeleri, son yıllarda giderek artan dijital bağımlılık endişelerine karşı çocukları ve gençleri korumak adına önemli yasal adımlar atmaya devam ediyor. Avrupa Birliği (AB) ve İngiltere, farklı yaş gruplarındaki gençler için yeni sosyal medya kısıtlamaları getirmeyi öngören düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, tüm üye ülkeleri kapsayacak geniş çaplı bir yasa tasarısı hazırlığında olduklarını ve uygulamanın yaz aylarından sonra komisyon gündemine sunulacağını duyurdu. Bu gelişme, dijital platformların gençler üzerindeki psikolojik ve sosyal etkilerinin dünya genelinde tartışıldığı bir dönemde kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yaş gruplarına göre kademeli kısıtlama planı
Avrupa Birliği bünyesinde sosyal medyanın çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini araştıran uzmanlar paneli, yaş gruplarına göre kademeli bir erişim engeli ve ekran süresi sınırlaması önerdi. Hazırlanan güncel uzman raporuna göre, üç yaşın altındaki çocuklar için ekran kullanımının tamamen yasaklanması planlanıyor. Dijital dünyayla yeni tanışan 13 yaş altı çocukların ise internet erişiminin yalnızca öğretmen veya veli denetimi altında, belirli saat sınırlamalarıyla yapılması öngörülüyor. Raporda ayrıca, 13 ile 18 yaş arasındaki ergenlik dönemindeki bireylere de psikolojik gelişimlerini korumak amacıyla çeşitli sınırlamalar getirilmesi gerektiği vurgulandı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sunulan bu raporu titizlikle inceleyeceklerini ifade etti. Von der Leyen konuya ilişkin yaptığı açıklamada, asıl meselenin çocukların sosyal medyaya erişip erişmemesi değil, sosyal medya platformlarının çocuklara hangi şartlarda ve ne zaman erişebileceği olduğunu belirterek meselenin ciddiyetine dikkat çekti. Hazırlanan tasarının resmi olarak yasalaşabilmesi için 27 Avrupa Birliği üyesi ülkenin de ortak onayı gerekecek.
İngiltere'de gece yarısı sonrası erişim engeli gündemde
Avrupa Birliği'nin yürüttüğü çalışmaların yanı sıra İngiltere de gençleri dijital mecraların etkilerinden korumak için bağımsız önlemler alıyor. Daha önce 16 yaşından küçük bireyler için sosyal medya yasağı getiren bir kararı onaylayan ve gelecek yıl uygulamaya koyacak olan Birleşik Krallık hükümeti, kısıtlamaların yaş kapsamını genişletiyor. Yeni yasal plana göre, 16 ve 17 yaşındaki gençlerin gece yarısı 00.00 ile sabah 06.00 saatleri arasında Instagram, TikTok ve YouTube gibi popüler uygulamalara erişimi kısıtlanacak.
Hükümet yetkilileri; gençlerin uyku kalitesini artırmak, aile içi iletişimi güçlendirmek ve eğitim hayatlarındaki odaklanma sorunlarını çözmek amacıyla bu adımların atıldığını belirtiyor. Yasa tasarısının en dikkat çekici kısımlarından biri de platformlarda yer alan otomatik video oynatma ve sonsuz kaydırma gibi algoritmik ve bağımlılık yapıcı özelliklerin devre dışı bırakılmasının istenmesi oldu. Söz konusu gece yasağının gençler tarafından manuel olarak kapatılabilecek isteğe bağlı bir özellik olarak sunulması ise ülkedeki bazı kampanyacılar ve sivil toplum kuruluşları tarafından eleştirildi. Uzmanlar, tercihe bağlı bir kısıtlamanın teknoloji bağımlılığıyla mücadelede yeterli etkiyi gösteremeyeceğini savunuyor.
