Yeni kurallarla birlikte kabin bagajları bilet fiyatına dahil edilirken, rötarlı ve iptal edilen uçuşlar için yolculara yüksek oranlı tazminat ödenmesi zorunlu hale geliyor. 13 yıldır askıda bekleyen yasal düzenleme, havacılık sektöründe taşları yerinden oynatacak nitelikte.
AB Havayolu Yolcu Haklarında Tarihi Uzlaşı
Avrupa Birliği (AB) kurumları, milyonlarca yolcuyu yakından ilgilendiren havayolu yolcu haklarının genişletilmesi ve kuralların netleştirilmesi konusunda kapsamlı bir anlaşmaya vardı. AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu arasında yürütülen ve yaklaşık 13 yıldır çözülemeyen müzakerelerin ardından sağlanan bu tarihi uzlaşı, havayolu taşımacılığında yolcular lehine yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Kabul edilen yeni mevzuat, özellikle düşük maliyetli havayolu şirketlerinin uyguladığı gizli maliyetleri ortadan kaldırmayı ve operasyonel aksaklıklarda tüketicileri korumayı hedefliyor.
Ücretsiz El Bagajı Standart Hale Geliyor
Yeni yasal düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden birini el bagajı hakları oluşturuyor. Havayolu şirketlerinin biletleme sonrasında talep ettiği yüksek kabin bagajı ücretleri bu kararla birlikte tarih oluyor. Yeni kurallara göre standart ölçülerdeki bir adet el bagajı (7 ila 8 kilogram ağırlığında küçük bir valiz) ve koltuk altına sığabilecek bir kişisel eşya, bilet fiyatına varsayılan olarak dahil edilecek.
Şirketler, rezervasyon sürecinin en başında fiyat şeffaflığı sağlamak ve tüketicilerin gizli ücretlerle karşılaşmasını engellemek amacıyla el bagajı dahil fiyatı standart olarak gösterecek. Bu uygulama sayesinde yolcular, farklı firmaların uçuş tekliflerini ek ücret karmaşası yaşamadan doğrudan karşılaştırma imkanına kavuşacak.
Üç Saatlik Gecikmeye 600 Avroya Kadar Tazminat
Yolcuların mağduriyet yaşadığı rötar ve iptal durumlarında da tazminat süreçleri yasal güvenceye bağlanarak kolaylaştırılıyor. Yeni sistem uyarınca, uçuşun varış noktasına 3 saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşması ya da kalkışa 14 günden daha kısa bir süre kala iptal edilmesi durumunda yolcuların tazminat hakları korunuyor. Uçuş mesafesine göre belirlenen güncel tazminat tutarları ise şu şekilde uygulanacak:
1.500 kilometreye kadar olan kısa mesafeli uçuşlarda: 250 Avro
AB içi uçuşlar ile 1.500 - 3.500 kilometre arasındaki seferlerde: 400 Avro
3.500 kilometreyi aşan tüm uzun mesafeli uçuşlarda: 600 Avro
Hava yolu şirketleri, tazminat hakkı doğuran bir gecikme yaşandığında yolcuları varıştan sonraki 96 saat içinde elektronik ortamda bilgilendirmekle yükümlü olacak. Tazminat başvurusu yapıldıktan sonra şirket, en geç 30 gün içinde ödemeyi gerçekleştirecek ya da talebi reddetmesi durumunda bunun hukuki gerekçelerini yazılı olarak kanıtlamak zorunda kalacak.
"No-Show" Kurnazlığı Son Buluyor
Sektörde sıkça eleştirilen ve tüketicilerin mağdur olmasına yol açan "no-show" uygulamasına da katı sınırlandırmalar getirildi. Yolcuların gidiş uçuşunu herhangi bir sebeple kaçırması veya kullanmaması durumunda, aynı bilet kapsamında yer alan dönüş uçuşlarının havayolu firması tarafından tek taraflı iptal edilmesi uygulaması tamamen yasaklandı. Özellikle hamileler, refakatsiz küçükler ve engelli yolcular için bu yasak esnetilemez kılınarak yolcuların dönüş hakları koruma altına alındı. Ayrıca aile bireyleri, hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular ve refakatçileri, check-in sırasında hiçbir ek ücret ödemeden yan yana koltuklarda seyahat edebilecek.
Alternatif Rota Sunamayan Şirketlere Ağır Cezalar
Düzenleme kapsamında uçuşu iptal edilen yolculara 3 saat içinde benzer seyahat koşullarında alternatif bir güzergah sunulması zorunlu tutuluyor. Doğrudan uçuş satın almış bir yolcu, iradesi dışında çok aktarmalı ve yorucu rotalara zorlanamayacak. Havayolu şirketinin 3 saat içinde bu rotayı sağlayamaması durumunda yolcular, kendi imkanlarıyla ulaşım organize edebilecek ve orijinal bilet ücretinin yüzde 400'üne kadar geri ödeme talep edebilecek.
Bunun yanı sıra uzun süreli beklemelerde havayollarının yolculara her 2 saatte bir içecek, 3 saatte bir yemek, internet erişimi ve gecelemeyi gerektiren durumlarda ücretsiz otel konaklaması ile transfer sağlama yükümlülüğü de yasal çerçevede korundu. Doğal afet, savaş veya olağanüstü hava koşulları gibi havayolu şirketlerinin kontrolü dışındaki mücbir sebepler ise tazminat ödeme zorunluluğunun istisnası olarak kalmaya devam edecek. Kabul edilen yeni kurallar, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nin resmi onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecek.
