Avrupa genelinde şiddetli hava olayları giderek kötüleşirken, çevre kurallarının esnetilmesi yönündeki çağrılar siyasi arenada daha fazla yankı buluyor. Kıta ülkeleri kış aylarını sular altında, yaz aylarını ise kuraklık tehdidiyle geçiriyor. İspanya'nın Málaga kentinde aralık ayının son haftasında meydana gelen aşırı yağışlar, Fahala Nehri'nin taşmasına neden oldu. Su baskınları sonucunda iki kişi hayatını kaybetti. İspanya'yı vuran bu hava olayları, komşu ülke Portekiz'de de en az 16 kişinin ölümüne yol açtı. Fransa'da toprak doygunluğu daha önce görülmemiş seviyelere ulaştı ve meteoroloji uzmanları su baskınlarına karşı uyarılar yayımladı. Birleşik Krallık'ın bazı bölgeleri ise aralıksız yağmur yağışı gün sayısında rekor kırdı.
İklim Politikalarından Geri Adım Atılıyor
Avrupa yeni bir iklim krizi gerçeğiyle yüzleşirken, politik arenada alınan kararlar dikkat çekiyor. ABD yönetimi, sera gazı emisyonlarını sınırlayan kuralları iptal ederek Paris Anlaşması'ndan tekrar çekildi. Enerji politikalarında fosil yakıtlara ağırlık verilirken, sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatını etkileyebilecek metan standartlarının ve sürdürülebilirlik kurallarının gevşetilmesi için Avrupa'ya diplomatik baskı yapılıyor.
Avrupa'da anketler vatandaşların büyük çoğunluğunun iklim bilimini kabul ettiğini gösteriyor. Buna rağmen bazı siyasi liderler, endüstrilerin talepleri doğrultusunda yeşil kuralları esnetme yoluna gidiyor. Avrupa Birliği'nin emisyon azaltma çabalarının temel taşı olan karbon fiyatlandırması, kimya endüstrisinin doğrudan hedefi haline gelmiş durumda.
Fırtına Sayısında Rekora Yaklaşıldı
Avrupa'da bir fırtınanın suları çekilmeden yenisi oluşuyor. Ekim ve kasım aylarında güney Avrupa'da üç büyük fırtına etkili oldu. Aralık, ocak ve şubat aylarının ilk yarısında bu sayı hızla artarak toplamda on altıya ulaştı. Meteorologlar, 2023-2024 sezonunda kırılan 17 fırtınalık rekora çok yaklaşıldığını belirtiyor.
İber Yarımadası'nı vuran fırtınalar ve Birleşik Krallık'taki aralıksız yağmurlar, hızlı hareket eden hava akımı olan jet akımının güneye doğru kaymasının bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Bu durum, kuzey Avrupa üzerindeki yüksek basınçla birleşerek hava sistemlerini bloke ediyor. Küresel ısınma, sıcak havanın daha fazla nem tutmasına olanak tanıyarak hasarın boyutunu artırıyor. Kurumaya fırsat bulamayan toprağa inen su, sel felaketleri riskini katlayarak yükseltiyor.
Uzmanlardan Küresel Isınma Uyarısı
Bilim insanları, hükümetlerin tehdidin boyutu konusunda bilimsel verileri yeterince dikkate almadığını belirtiyor. Uzmanlar, Fransa'daki su baskınlarının kapladığı alan bakımından eşi benzeri görülmemiş boyutta olduğunu ve yılbaşından bu yana düşen rekor kümülatif yağışın bir sonucu olduğunu vurguluyor. Bu tür hava olaylarının, iklim simülasyonlarından beklenen en muhtemel sonuçlar olduğu ifade ediliyor.
Gelecek Senaryoları Endişe Yaratıyor
İspanya'nın Valensiya bölgesinde 2024 yılının ekim ayında meydana gelen ve 229 kişinin ölümüne neden olan sel felaketleri, fosil yakıt kullanımının yarattığı sonuçları gözler önüne serdi. Araştırmalar, küresel ısınma nedeniyle yağmur yoğunluğunun yüzde 21 oranında arttığını gösteriyor. Almanya'nın Ahr vadisinde geçmiş yıllarda yaşanan ve 134 kişinin öldüğü felaket de benzer bir durumu yansıtıyordu.
Avrupa Birliği'nin bilimsel danışmanları, kıtanın daha sıcak bir gezegene uyum sağlama çabalarını yetersiz buluyor. Hazırlanan son raporlarda, yetkililere 2100 yılına kadar sanayi öncesi döneme göre 2,8 ila 3,3 derece daha sıcak bir dünyaya hazırlanmaları tavsiye ediliyor. Uzmanlar, dünyanın şimdiye kadar sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 1,4 derece ısındığını ve iklim krizi hedeflerine ulaşılmasının zorlaştığını vurguluyor. Isınmanın her küçük diliminin bile ekosistem üzerindeki baskıyı artırdığı uyarısı yapılıyor.
