Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun yarım asırlık yapısına 'ara formül'

TÜRK-İŞ'in geçen yıl asgari ücretin yüzde 30 artışla 2025 yılı için net 22 bin 104 lira olarak belirlenmesine tepki göstermesinin ardından başlayan Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun yapısıyla ilgili tartışmalar gündemdeki yerini koruyor.

Komisyonda işçileri temsil eden TÜRK-İŞ başta olmak üzere, diğer işçi konfederasyonları HAK-İŞ ve DİSK komisyonun yapısının değiştirilmesine yönelik taleplerini sürdürüyor.

İşçi konfederasyonlarının söz konusu talepleri üzerine 21 Ekim'de Üçlü Danışma Kurulunu toplayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, komisyonun yapısıyla ilgili önemli bir adım atacak.

Bakanlığın gündemindeki 'ara formül' ile mevcutta işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden 5'er olmak üzere 15 kişiden oluşan komisyonun yapısı, hükümet temsilcisi sayısının düşürülmesiyle değiştirilecek.

Yeni yapıda, işçi ve işveren tarafı komisyonda 5'er üyeyle temsil edilmeye devam edecekken, hükümetin üye sayısının 1'e kadar düşürülmesi gündemde.

TÜRK-İŞ'e sunulan söz konusu düzenleme ile komisyonda hükümeti temsil edecek üyelerin hakem rolünün güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Bakanlığın çalışmasının bugün toplanan TÜRK-İŞ Başkanlar Kurulu'nda kabul edilmesi halinde, TÜRK-İŞ'in Asgari Ücret Tespit Komisyonuna katılması bekleniyor.

Mevcut yapı yarım asırdır uygulanıyor

Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun 1974 yılındaki toplantısında, bölgesel düzeyde asgari ücret tespitine son verilerek, tüm illeri kapsayan ülke genelinde tek bir asgari ücret belirlenmesi uygulamasına geçildi.

Böylece asgari ücret, işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenmeye başlandı.

Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği bu yapı, en az 10 üyenin katılımıyla toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde ise başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.

Mevcut asgari ücret net 22 bin 104 lira

Asgari ücret, halen bir işçi için aylık brüt 26 bin 5 lira 50 kuruş, kesintiler düştüğünde net 22 bin 104 lira 67 kuruş olarak uygulanıyor.

Asgari ücretin işverene toplam maliyeti bir işçi için 30 bin 621 lira 48 kuruş. Bunun 26 bin 5 lira 50 kuruşunu brüt asgari ücret, 4 bin 95 lira 87 kuruşunu sosyal güvenlik primi, 520 lira 11 kuruşunu işveren işsizlik sigorta fonu oluşturuyor.