Çin'de ordunun en üst kademesinde yer alan ve Merkezi Askeri Komisyon (MAK) Başkan Yardımcısı olan Orgeneral Cang Youşia hakkında yürütülen soruşturmada, ülkenin nükleer programına ilişkin gizli bilgileri ABD'ye sızdırdığı iddia edildi. İddialar, Çin kamuoyunda ve uluslararası çevrelerde büyük yankı uyandırdı.
ABD basınına dayanan iddia
Wall Street Journal gazetesinin, 'suçlamalarla ilgili üst rütbeli komutanlara yönelik bilgilendirme toplantısına katılan kişilere' dayandırdığı haberine göre, Cang'ın Çin'in askeri ve sivil nükleer programlarına ilişkin teknik bilgileri ABD'ye aktardığı öne sürüldü. Haberde, bu bilgilerin sızdırılmasının Çin'in ulusal güvenliği açısından ciddi bir zafiyet oluşturduğu savunuldu.
İddiaların kaynağı CNNC soruşturması
Söz konusu iddiaların, Çin Ulusal Nükleer Şirketinin (CNNC) eski Genel Müdürü Gu Cün hakkında başlatılan soruşturma kapsamında elde edilen bulgulara dayandığı aktarıldı. Çin Komünist Partisi Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonu ile Çin Ulusal Denetleme Komisyonu, 19 Ocak'ta, sivil bir yönetici olan Gu Cün hakkında resmi soruşturma başlatıldığını açıklamıştı.
Rüşvet ve atama iddiaları
Orgeneral Cang'ın, uzun yıllar başında bulunduğu ve ordunun donatım ve modernizasyonundan sorumlu Donanım Geliştirme Dairesi bünyesinde, terfi ve görevlendirmeler karşılığında rüşvet aldığı da ileri sürüldü. Bu kapsamda, eski Savunma Bakanı Li Şangfu'nun atanmasının da büyük miktarda rüşvet karşılığında sağlandığı iddiası dikkat çekti. Eski Savunma Bakanı Li, 2023'te bir süre kamuoyundan kaybolmuş, ardından görevden alınmış ve 2024'te yolsuzluk soruşturmasıyla karşı karşıya kalmıştı.
Haberde, Cang'ın ordu donatımı ve savunma sanayi alanındaki yetkilerini kötüye kullanarak, ordu içinde nüfuz ağları ve siyasi hizipler oluşturmakla suçlandığı belirtildi. Cang ile birlikte soruşturulan Genelkurmay Başkanı Liu Cınli'nin de benzer suçlamalarla karşı karşıya olduğu, soruşturma kapsamında her iki generale yakın bazı subayların telefonlarına el konulduğu öne sürüldü.
Cang Youşia'nın, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile geçmişe dayalı aile dostluğu bulunması, iddiaları daha da çarpıcı hale getirdi. Her iki ismin babalarının da Şaanşi eyaletinden olduğu ve Çin iç savaşında Mao Zıdong önderliğindeki Komünist güçler içinde önemli roller üstlendikleri biliniyor. Cang'ın babası Cang Congşün, Çin Halk Kurtuluş Ordusunun Kuzeybatı Saha Ordusu Komutanı, Şi'nin babası Şi Congşün ise aynı ordunun siyasi komiseriydi.
Ordunun en üst kademesindeki isimlerden biriydi
2011'de orgeneralliğe terfi eden ve şu anda 75 yaşında olan Cang, Şi Cinping'in 2012'de ÇKP Genel Sekreteri seçilmesinin ardından ordu donatım biriminin başına getirilmişti. Cang, Şi döneminde yürütülen ordu reformu ve modernizasyonu çalışmalarında kilit rol oynayan isimlerden biri olarak öne çıkmıştı. Orgeneral Cang, 7 üyeli Merkezi Askeri Komisyonun 2 başkan yardımcısından biri olarak Çin ordusunun en kıdemli askeri konumundaydı. Aynı zamanda ÇKP Siyasi Bürosu'nun 24 üyesi arasında yer alıyordu.
Çin ordusunda yolsuzluk soruşturmaları genişliyor
Çin'de son yıllarda silahlı kuvvetleri hedef alan yolsuzluk soruşturmaları kapsamında çok sayıda üst düzey askerin görevden alındığı, partiden ihraç edildiği veya meclis üyeliklerinin düşürüldüğü biliniyor. 2023'te Roket Kuvvetleri, 2024'te ise Donanım Geliştirme Dairesi hakkında başlatılan soruşturmalar, ordunun en kritik birimlerini hedef almıştı. Bu süreçte, eski Savunma Bakanları Orgeneral Vey Fınghı ve Orgeneral Li Şangfu, ordudan ve partiden ihraç edilmiş, rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla yargılanmıştı. Ayrıca, Merkezi Askeri Komisyon Başkan Yardımcısı Orgeneral Hı Veydong ile Siyasi Çalışma Dairesi Direktörü Oramiral Miao Hua da yürütülen soruşturmalar sonucu ordudan ve partiden çıkarılmıştı.
