Pekin, Washington'ı tek taraflı kısıtlayıcı tedbirlerden vazgeçmeye ve küresel ticaretin istikrarını korumaya çağırdı.
Çin Ticaret Bakanlığı Sözcüsü Hı Yongçien, başkent Pekin'de düzenlediği basın toplantısında, ABD Ticaret Temsilciliğinin (USTR) son hamlesini değerlendirdi.
"Tek Taraflı Kısıtlamalara Karşıyız"
Sözcü Hı, Çin'in "zorla çalıştırma" iddiaları üzerinden kendisine yönelik uygulanan ticaret kısıtlamaları dahil, her türlü tek taraflı tedbire kararlılıkla karşı çıktığını vurguladı. ABD yönetimine çağrıda bulunan Hı, şu ifadeleri kullandı:
ABD'yi Çin ile aynı doğrultuda çalışarak iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin istikrarını korumaya ve küresel tedarik zincirlerine zarar verecek adımlardan kaçınmaya çağırıyoruz.
60 Ekonomiye Yüzde 12,5'e Varan Ek Vergi Önerisi
ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın ünlü 301. maddesi kapsamında yürüttüğü soruşturmayı tamamladığını duyurmuştu.
USTR, "zorla çalıştırma" yoluyla üretilen malların ithalatının yasaklanması ve bu yasağın etkin şekilde uygulanması konusunda yetersiz kaldıkları gerekçesiyle, aralarında Çin'in de yer aldığı 60 ekonomiden ithal edilecek ürünlere yüzde 10 ila yüzde 12,5 oranlarında ek gümrük vergisi getirilmesini önermişti.
Washington'ın "Yasal Zemin" Arayışı: Yüksek Mahkeme Engeli
ABD yönetiminin peş peşe başlattığı bu soruşturmaların arka planında, iç hukukta yaşanan bir yetki krizi bulunuyor.
ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat'ta aldığı kararla, ABD Başkanı Donald Trump'ın "karşılıklı tarifeler" adı altında ticari ortaklarına getirdiği ek gümrük vergilerinin dayanağı olan Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'nın (IEEPA) başkana böyle bir tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti.
Bu kararın ardından, Trump yönetiminin geçen yıl birçok ülkeye getirdiği gümrük vergileri hükümsüz kalmış ve binlerce şirket, ödedikleri vergilerin iadesi talebiyle ABD yönetimine karşı devasa geri ödeme davaları açmıştı.
Çözüm 301. Maddede Arandı
Yüksek Mahkeme engeline takılan Washington yönetimi, gümrük vergilerini yeni bir yasal zemine oturtmak amacıyla Mart ayında jet hızıyla iki büyük soruşturma dalgası başlattı:
11 Mart Soruşturması: Çin, Avrupa Birliği, Meksika ve Hindistan'ın da aralarında olduğu 16 ekonomiye, "imalat sektöründe yapısal kapasite fazlası" gerekçesiyle inceleme başlatıldı.
12 Mart Soruşturması: Çin dahil 60 ekonomiye, "zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını engellemede yetersiz kalındığı" iddiasıyla 301. madde soruşturması açıldı.
301. Madde Nedir?
1974 tarihli ABD Ticaret Yasası'nın 301. maddesi; ABD başkanına, uluslararası yasaları ihlal eden veya ABD ticaretini kısıtlayan yabancı hükümetlerin eylem, politika ve uygulamalarına karşı misilleme olarak tek taraflı gümrük tarifesi ve ticari yaptırım uygulama yetkisi tanıyor.
