Amerika Birleşik Devletleri (ABD) hükümeti, ülke genelinde görev yapan uluslararası medya mensuplarını yakından ilgilendiren yeni bir göçmenlik ve vize politikası açıkladı. ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) tarafından duyurulan karara göre, yabancı gazetecilerin ülkede çalışma ve kalış süreleri önemli ölçüde sınırlandırılıyor. Yıllardır uygulanan esnek vize sistemini ortadan kaldıran bu yeni adım, özellikle yabancı basın mensuplarının uluslararası haber takibini sürdürmesini daha zorlu bir sürece bağlayacak.
Yeni vize düzenlemesi neleri kapsıyor?
Yapılan resmi açıklamaya göre, yabancı gazetecilerin uygunluk şartlarını karşıladıkları sürece ABD'de kalmalarına ve mesleki faaliyetlerini kesintisiz yürütmelerine olanak tanıyan geleneksel "statü süresi" (duration of status) uygulaması tamamen kaldırılıyor. Bunun yerine, ülkeye giriş yapan gazeteciler için sabit ve sınırlı bir vize süresi getirilecek.
Yeni düzenleme kapsamında yabancı gazeteciler için belirlenen azami kalış süresi 240 gün ile sınırlandırıldı. Gazeteciler, bu 240 günlük sürenin sonuna geldiklerinde ülkede kalmaya devam edebilmek için vizelerini uzatmak ve uygunluklarını tekrar yetkililere kanıtlamak zorunda kalacaklar. Bu durumun, uluslararası medya kuruluşlarının ABD içindeki uzun vadeli editoryal planlamalarını ciddi şekilde zorlaştıracağı öngörülüyor.
Çinli gazetecilere yönelik özel kısıtlama
Söz konusu vize düzenlemesinde en dikkat çekici detaylardan biri, Çin vatandaşı olan gazetecilere yönelik uygulanan farklı kısıtlama oldu. Genel yabancı gazeteciler için 240 gün olarak belirlenen süre, Çinli gazeteciler söz konusu olduğunda sadece 90 güne indirildi.
Bu 90 günlük sert vize kuralının, Hong Kong ve Makao Özel İdari Bölgeleri üzerinden gelen gazetecileri kapsamayacağı özellikle vurgulandı. Küresel siyasette uzun süredir devam eden Washington-Pekin hattındaki diplomatik ve ticari gerilimlerin, basın alanına bir yansıması olarak değerlendirilen bu karara karşı Çin'in Washington Büyükelçiliği yetkilileri henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Basın meslek örgütlerinden karara sert tepki
ABD'nin bu kısıtlayıcı adımı, dünya genelinde basın özgürlüğünü savunan uluslararası kurumlardan büyük tepki topladı. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) kuruluşu, vize sürelerinin kısaltılması kararını endişe ve öfkeyle karşıladıklarını duyurdu. Kurumdan yapılan yazılı açıklamada, söz konusu değişikliğin uluslararası gazetecilerin ABD'den özgürce haber yapma imkanını ortadan kaldıracağı ve küresel medya kuruluşlarının bu ülkede faaliyet göstermesini son derece güçleştireceği ifade edildi.
Benzer bir eleştiri de Gazetecileri Koruma Komitesi'nden (CPJ) geldi. CPJ yetkilileri, sabit ve kısa süreli vize politikasına geçişi açıkça "gerileyen bir demokrasi davranışı" olarak nitelendirerek, ABD hükümetinin bu düzenleme ile bağımsız haberciliği baskı altına aldığını savundu.
Gerekçe olarak 'güvenlik ve denetim' gösterildi
İç Güvenlik Bakanlığı, bu radikal değişikliğin sinyallerini ilk olarak Ağustos 2025'te bir öneri taslağı ile kamuoyuna sunmuştu. O dönem yapılan ön açıklamalarda, ABD'deki yabancı gazetecilerin sayısındaki belirgin artışın yetkililer açısından bir güvenlik ve takip yükü oluşturduğu öne sürülmüştü. Bakanlık, göçmen olmayan kişilerin ABD'de bulundukları süre boyunca kendilerini izleme ve denetleme kabiliyeti açısından yaşanan zorlukları, bu sınırlandırmanın temel gerekçesi olarak gösterdi.
Tartışmaların odağındaki bu yeni vize kısıtlamasının, karar metninin ABD Resmi Gazetesi'nde yayımlanmasını takip eden 60 gün içerisinde tamamen yürürlüğe girmesi planlanıyor. Önümüzdeki süreçte uygulamanın, ülkedeki uluslararası basın faaliyetleri üzerinde nasıl bir somut etki yaratacağı yakından takip edilecek.
