Avrupa Birliği (AB) ile Avustralya, güvenlik ve savunma alanında yeni bir ortaklık kurarak uzun süredir devam eden serbest ticaret anlaşması müzakerelerini başarıyla tamamladı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’nin Canberra’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından alınan kararlar kamuoyu ile paylaşıldı. Bu adımla birlikte, jeopolitik belirsizliklerin arttığı bir dönemde iki bölge arasındaki ilişkilerin karşılıklı fayda temelinde daha da güçlendirilmesi hedefleniyor.
Yeni Güvenlik ve Savunma Ortaklığının Detayları
Taraflar arasında kabul edilen yeni güvenlik ve savunma ortaklığı, birçok kritik sektörü kapsıyor. Açıklanan metne göre siber güvenlik, deniz güvenliği, hibrit tehditlerle mücadele ve yapay zeka gibi stratejik alanlarda işbirliği artırılacak. Ayrıca, Avustralya'nın AB araştırma ve inovasyon programı olan Horizon Europe'a katılımı için resmi müzakerelerin başlatılması konusunda da mutabakata varıldı.
Avrupa Birliği İhracatında 17,7 Milyar Avro Hedefi
Tamamlanan serbest ticaret anlaşması ile AB'nin, dünyanın en hızlı büyüyen gelişmiş ekonomilerinden biri olan Avustralya pazarına erişimi büyük ölçüde genişliyor. Bu kapsamda, AB'nin Avustralya'ya ihracatının önümüzdeki 10 yıl içinde yüzde 33 oranında artarak yıllık 17,7 milyar avroya ulaşması öngörülüyor. Anlaşma sayesinde AB'den Avustralya'ya yapılan mal ihracatındaki gümrük vergilerinin yüzde 99'undan fazlası kaldırılacak. AB şirketleri, Avustralya'daki hizmet sektörü ve kamu ihalelerine çok daha rahat erişim sağlayabilecek. Peynir, et ürünleri, şarap, meyve, sebze ve çikolata gibi başlıca AB ihracat ürünlerindeki gümrük vergileri de tamamen sıfırlanıyor.
Kritik Hammaddeler ve Tarım Sektöründe Dengeli Uzlaşma
Anlaşmanın en önemli maddelerinden biri de kritik hammaddeler tedarik zincirinin güçlendirilmesi oldu. AB, Çin'e olan bağımlılığını azaltmak amacıyla Avustralya'nın kritik minerallerine daha fazla erişim sağlamayı amaçlıyor. Diğer yandan, AB tarım üreticilerinin çıkarları da koruma altına alındı. Sığır eti, koyun ve keçi eti, şeker, bazı süt ürünleri ve pirinç gibi hassas tarım sektörlerinde Avustralya'dan yapılacak sıfır veya düşük tarifeli ithalata yalnızca sınırlı kotalar dahilinde izin verilecek. Avustralya ise Avrupa pazarına daha fazla et ihraç etme fırsatı yakalayacak.
Anlaşmanın Yürürlüğe Girmesi İçin Onay Süreci Bekleniyor
Geçtiğimiz yıl AB şirketleri, Avustralya'ya toplam 37 milyar avro değerinde mal ve 31 milyar avroya yakın hizmet ihracatı gerçekleştirmişti. 2018 yılında başlayan ancak 2023 yılında et ithalat kotaları ve tarım sektörüne yönelik koruma önlemleri konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle duraksayan müzakereler, bu uzlaşma ile nihayete ermiş oldu. Sağlanan bu mutabakatın resmi olarak yürürlüğe girebilmesi için Avustralya hükümetinin, AB Konseyi'nin ve Avrupa Parlamentosu'nun (AP) onayı gerekiyor.
