Avrupa Birliği (AB), Amerika Birleşik Devletleri'ne (ABD) Rus petrolü için uygulanan G7 tavan fiyatı politikasının devam etmesi yönünde resmi bir çağrıda bulundu. Brüksel'de bir araya gelen AB üyesi ülkelerin maliye bakanları toplantısının ardından, AB Komisyonunun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis sürece ilişkin açıklamalara imza attı.
Orta Doğu'daki Kriz Enerji Fiyatlarını Vurdu
Orta Doğu bölgesinde yaşanan son gelişmelerin, Ukrayna ve Rusya'nın petrol ve doğal gaz gelirleri üzerindeki olası etkileri yakından izleniyor. Dombrovskis, mevcut kriz ortamında Rusya'ya yönelik azami baskının kesintisiz şekilde sürmesi gerektiğini vurguladı. Piyasalardaki mevcut fiyat artışlarının Rusya yönetimine beklenmedik yeni gelir kapıları açabileceği belirtiliyor. Bu durumun önüne geçebilmek adına, Rusya'nın gelirlerini kısıtlamak için G7 tavan fiyatının sıkı denetimle uygulanması ve gerekirse tam denizcilik hizmetleri yasağı adımına geçilmesinin hayati önem taşıdığı ifade ediliyor.
Rusya'nın İhracat Hacminde Büyük Değişim Yaşanmadı
Toplantıda yapılan değerlendirmelerde, uygulanan tavan fiyat sınırı kararının Rusya'nın petrol teslimatları ve ihracat hacimleri üzerinde henüz piyasayı bozacak düzeyde büyük bir değişime yol açmadığı tespit edildi. Piyasaların son derece istikrarsız bir çizgide ilerlediğini belirten yetkililer, güncel petrol fiyatları seviyesinin İran krizinden önceki döneme kıyasla yüzde 40 arttığını bildirdi. Doğal gaz fiyatlarında ise TTF referans değerlerine göre yüzde 90 oranında bir yükseliş gözlemlendi. Yaşanan bu şiddetli dalgalanmanın ne kadar süreceği ve etkisinin boyutu henüz belirsizliğini koruyor.
ABD Başkanı Trump'ın Yaptırım Kararı Dengeleri Değiştirdi
Fiyatların dizginlenmesi amacıyla G7 düzeyinde koordineli bir şekilde stratejik petrol stoklarının piyasaya sürülmesi seçeneği de gündemdeki yerini koruyor. Bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump tarafından yapılan son açıklamalar dikkat çekti. Trump, Orta Doğu'da artan gerilim nedeniyle rekor kıran enerji fiyatlarını düşürmek için petrol ticaretini kısıtlayan bazı yaptırımların geçici olarak askıya alındığını duyurdu. Hürmüz Boğazı yeniden açılana kadar yaptırımların kaldırılacağı, sonrasındaki sürecin ise yeniden değerlendirileceği ifade edildi.
Deniz Yoluyla Taşınan Rus Petrolüne Yönelik Yasaklar
G7 ülkeleri ve AB temsilcilerinin aldığı ortak karar doğrultusunda, Rusya'dan deniz yoluyla nakledilen petrole yönelik ithalat yasağı ve varil başına tavan fiyat uygulaması ilk olarak 5 Aralık 2022 tarihinde yürürlüğe girmişti. Bu kurallar kapsamında, Rus petrolünün üçüncü ülkelere belirlenen sınır fiyattan daha yüksek bir bedelle satılması durumunda G7 ve AB merkezli şirketler ticarete dahil olamıyor. Sınırın aşılması halinde şirketlerin, nakliye, aracılık ve sigorta hizmetleri sunması tamamen yasaklanıyor. Ticari faaliyetlerin sürebilmesi için varil fiyatının belirlenen limitin altında kalması şart koşuluyor. İlk aşamada 60 dolar olan söz konusu tavan fiyat sınırı, Temmuz 2025 itibarıyla 47,6 dolara kadar çekilmişti.
