6 Ocak Tarihte Bugün: Geçmişte 6 Ocak'ta Neler Yaşandı?

6 Ocak Tarihte Bugün: İstihbarat Teşkilatının Kuruluşundan Demokrasi Krizine Uzanan Gün

Tarih sayfaları 6 Ocak'ı gösterdiğinde, iletişim teknolojilerinden siyasi tarihin en çalkantılı anlarına kadar pek çok olay kayıtlara geçti. Samuel Morse'un telgrafı tanıtarak dünyayı küçültmeye başladığı bu tarih, yıllar sonra ABD Kongre Binası'nda yaşanan kaosla demokrasi tarihine geçti. Türkiye cephesinde ise hem askeri hem de istihbarat alanında hayati adımlar atıldı. I. İnönü Muharebesi'nin başlaması ve bugünkü MİT'in temeli olan teşkilatın kurulması, 6 Ocak'ı Türkiye tarihi açısından unutulmaz kıldı.

Tarihte Bugün Öne Çıkan Gelişmeler

Türkiye Cumhuriyeti'nin güvenlik mimarisinin en önemli yapı taşlarından biri bugün atıldı. 1926 yılında, Türkiye'nin ilk modern iç ve dış istihbarat örgütü olan Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti resmen kuruldu. Bu yapı, ilerleyen yıllarda Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) adını alarak faaliyetlerini sürdürdü. Milli Mücadele döneminde ise Yunan birlikleri, Eskişehir ve Afyon hattına doğru taarruza geçerek düzenli ordunun ilk büyük sınavı olan I. İnönü Muharebesi'ni başlattı.

Yakın tarihimizde ise İstanbul, terörün soğuk yüzüyle karşılaştı. 2015 yılında Sultanahmet meydanında gerçekleşen canlı bomba saldırısında bir polis memuru şehit oldu, bir polis ise yaralandı. Bu olay, turizmin kalbi olan bölgede derin bir üzüntü yarattı.

Küresel Siyasette Kaos ve Değişim

Dünya siyaseti, 2021 yılının 6 Ocak günü Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşanan olaylarla sarsıldı. 46. Başkan Joe Biden'in başkanlığının tescilleneceği sırada Kongre binasında büyük bir kaos çıktı. Çıkan olaylarda 4 kişi hayatını kaybederken, bu tarih Amerikan demokrasisi için bir dönüm noktası olarak hafızalara kazındı.

Eğitim dünyasında ise devrim niteliğinde bir adım atıldı. 1907 yılında Maria Montessori, çocukların bireysel becerilerine odaklanan ve kendi adıyla anılacak olan eğitim modelinin ilk örneği Casa dei Bambini'yi (Çocuklar Evi) açtı. Bilim dünyasında ise Samuel Morse, mesafeleri ortadan kaldıran telgraf icadını kamuoyuna tanıttı.

6 Ocak Tarihinde Meydana Gelen Olaylar

• 1838 - Samuel Morse, iletişimde devrim yaratan telgrafı kamuya tanıttı.
• 1907 - Maria Montessori tarafından kurulan ilk çocuk okulu Casa dei Bambini açıldı.
• 1912 - New Mexico, 47. eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı.
• 1921 - Yunan birliklerinin taarruzuyla, Kurtuluş Savaşı'nın önemli dönüm noktası I. İnönü Muharebesi başladı.
• 1926 - Türkiye'nin ilk istihbarat örgütü Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti kuruldu.
• 1929 - Yugoslavya Kralı I. Aleksandar, parlamentoyu feshederek ülkede askeri rejim kurdu.
• 1930 - İlk dizel motorlu otomobil, Indianapolis'ten New York'a yaptığı seyahati tamamladı.
• 1931 - Ünlü mucit Thomas Edison, hayatındaki son patent başvurusunu yaptı.
• 1938 - Nazi baskısından kaçan psikanalizin kurucusu Sigmund Freud, Londra'ya gitti.
• 1944 - II. Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu birlikleri Polonya topraklarına girdi.
• 1945 - Geleceğin ABD Başkanı George H. W. Bush, Barbara Pierce ile New York'ta evlendi.
• 1950 - Birleşik Krallık, Çin'in Komünist Hükûmetini resmen tanıdı.
• 1954 - İsmail el-Ezheri, Sudan'ın ilk başbakanı olarak göreve başladı.
• 1955 - On İki Ada karasuları sınırının belirlenmesi için Türkiye ile Yunanistan arasında görüşmeler başladı.
• 1956 - Kanada'da düzenlenen ve 14 ülkenin katıldığı hava gösterisi yarışmalarında Türkiye birinci oldu.
• 1969 - ODTÜ'yü ziyaret eden Amerikan Büyükelçisi Robert Komer'in makam otomobili öğrenciler tarafından yakıldı.
• 1977 - Dev-Genç İstanbul Başkanı Paşa Güven yakalandı. İstanbul Yurtsever Devrimci Gençlik Derneği kapatıldı.
• 1981 - DİSK davasında gözaltında tutulanlardan Genel Başkan Kemal Nebioğlu'nun da aralarında bulunduğu 15 kişi tutuklandı.
• 1983 - Sanatçılar Yılmaz Güney ve Cem Karaca, Bakanlar Kurulu kararıyla vatandaşlıktan çıkarıldı.
• 1984 - Tunus'ta ekmek fiyatlarına yapılan zam sonrası ayaklanma çıktı; 75 kişi öldü, sıkıyönetim ilan edildi.
• 2015 - İstanbul Sultanahmet'te gerçekleşen canlı bomba saldırısında bir polis hayatını kaybetti.
• 2019 - Malezya Kralı Sultan V. Muhammed tahtını bıraktı.
• 2021 - ABD'de Joe Biden'in başkanlık tescili sırasında Kongre binasında çıkan olaylarda 4 kişi yaşamını yitirdi.

6 Ocak Tarihinde Doğan Ünlüler ve Tarihi Kişilikler

Bugün dünyaya gelenler arasında Fransız kahramanlardan Türk havacılık tarihinin öncülerine kadar pek çok önemli isim bulunuyor.

• 1412 - Fransa'nın ulusal kahramanı Jan Dark.
• 1655 - İsviçreli matematikçi Jakob Bernoulli.
• 1745 - Sıcak hava balonunun mucidi Jacques-Étienne Montgolfier.
• 1822 - Truva'yı keşfeden Alman arkeolog Heinrich Schliemann.
• 1832 - Ünlü Fransız illüstratör Gustave Doré.
• 1854 - Sir Arthur Conan Doyle'un yarattığı efsanevi dedektif Sherlock Holmes'un kurgusal doğum günü.
• 1883 - Lübnan asıllı ünlü şair ve ressam Halil Cibran.
• 1896 - Türk havacılığının öncü ismi Vecihi Hürkuş.
• 1913 - Oscar ödüllü Amerikalı aktris Loretta Young.
• 1924 - Nobel Barış Ödülü sahibi Güney Kore eski Cumhurbaşkanı Kim Dae-jung.
• 1928 - Türk siyasetinin önemli isimlerinden İsmet Sezgin.
• 1938 - İtalyan şarkıcı ve oyuncu Adriano Celentano.
• 1943 - İngiliz futbol adamı Terry Venables.
• 1946 - Pink Floyd grubunun kurucusu Syd Barrett.
• 1955 - 'Mr. Bean' karakteriyle tanınan Rowan Atkinson.
• 1969 - 'The Walking Dead' dizisinin yıldızı Norman Reedus.
• 1972 - Beşiktaş'ın unutulmaz futbolcusu Pascal Nouma.
• 1978 - Türk besteci ve aranjör Erdem Kınay.
• 1982 - Oscar ödüllü İngiliz oyuncu Eddie Redmayne.
• 1986 - Rus model Irina Shayk.
• 1986 - Arctic Monkeys grubunun solisti Alex Turner.

6 Ocak Tarihinde Hayatını Kaybedenler

Tarihe yön veren liderlerden, sanat ve bilim dünyasının kayıplarına kadar 6 Ocak'ta aramızdan ayrılanlar...

• 1478 - Akkoyunlu Devleti hükümdarı Uzun Hasan.
• 1693 - Osmanlı'nın 19. Padişahı IV. Mehmet (Avcı Mehmet).
• 1852 - Görme engelliler alfabesini icat eden Louis Braille.
• 1884 - Genetik biliminin kurucusu Gregor Mendel.
• 1919 - ABD'nin 26. Başkanı Theodore Roosevelt.
• 1991 - Ünlü Türk besteci Ahmet Adnan Saygun.
• 1993 - Caz müziğinin efsane ismi Dizzy Gillespie.
• 1993 - Dünyaca ünlü Rus balet Rudolf Nureyev.
• 1995 - Türkolog ve yazar Muharrem Ergin.
• 2000 - Şair ve yazar Mehmet Akif İnan.
• 2012 - Arabesk müziğin sevilen ismi Azer Bülbül.
• 2013 - 'Ağır Roman' kitabının yazarı Metin Kaçan.
• 2015 - Ses sanatçısı Ayla Gürses.
• 2017 - Hint sinemasının usta oyuncusu Om Puri.
• 2022 - Oscar ödüllü Amerikalı oyuncu Sidney Poitier.
• 2023 - İtalyan futbol efsanesi Gianluca Vialli.
• 2024 - Azerbaycanlı sanatçı Aygün Beyler.

İlişkili Haber

5 Ocak Tarihte Bugün: Geçmişte 5 Ocak'ta Neler Yaşandı?

Haberi Görüntüle