2 Şubat, takvim yapraklarında sıradan bir kış günü gibi görünse de insanlık tarihi, edebiyat, bilim ve magazin dünyası için devrim niteliğinde olaylara ev sahipliği yapmıştır. Modern edebiyatın en karmaşık eserlerinden biri olan Ulysses'in yayımlanmasından, Kolombiyalı dünya yıldızı Shakira'nın doğumuna; Stalingrad Muharebesi'nin dönüm noktasından, dijital dünyanın kapılarını aralayan teknolojik gelişmelere kadar pek çok anı bu tarihte gizlidir.
Bu yazımızda, tarihin tozlu sayfalarından günümüze kadar 2 Şubat günü yaşananları, kronolojik bir akışla ve merak uyandıran detaylarla bir araya getirdik.
2 Şubat'ta Yaşanan Önemli Tarihi Olaylar
Tarihin akışını değiştiren savaşlar, barış antlaşmaları ve şehirlerin kuruluş hikayeleri 2 Şubat tarihinde şekillendi.
- 506 - Vizigot Hukuku: Vizigot Kralı II. Alaric, Roma hukukunun bir derlemesi olan ve Orta Çağ hukuk sistemini etkileyen Alaric'in Dua Kitabı'nı (Breviarium Alaricianum) ilan etti.
- 1536 - Buenos Aires'in Kuruluşu: İspanyol Pedro de Mendoza, bugün Arjantin'in kalbi olan Buenos Aires şehrini kurarak Güney Amerika tarihinde yeni bir sayfa açtı.
- 1653 - Yeni Amsterdam (New York): Bugün dünyanın finans merkezi olan New York, o dönemdeki adıyla Yeni Amsterdam olarak resmen kuruldu.
- 1709 - Robinson Crusoe'nun İlham Kaynağı: Alexander Selkirk, ıssız bir adada tam 4 yıl 4 ay tek başına yaşadıktan sonra bugün kurtarıldı. Bu hikaye, Daniel Defoe'ya ölümsüz eseri Robinson Crusoe için ilham verdi.
- 1848 - Kaliforniya Altına Hücum: Kaliforniya'da altın bulunmasıyla başlayan efsanevi 'Altına Hücum' döneminde, servet arayan Çinli göçmenleri taşıyan ilk gemi San Francisco'ya ulaştı.
- 1913 - Grand Central Terminal: New York'un simge yapılarından biri olan dünyanın en büyük tren istasyonu Grand Central Terminal kapılarını açtı.
- 1920 - Tartu Barış Antlaşması: Estonya ve Rusya arasında imzalanan bu antlaşma ile Estonya'nın bağımsızlığı tescillendi.
- 1943 - Stalingrad Muharebesi Sonu: II. Dünya Savaşı'nın kaderini belirleyen Stalingrad Muharebesi, Alman 6. Ordusu'nun Sovyet birliklerine teslim olmasıyla sona erdi. Bu, Nazi Almanyası için sonun başlangıcıydı.
- 1971 - İdi Amin Dönemi: Uganda'da askeri bir darbe gerçekleştiren İdi Amin, iktidarı ele geçirerek ülkesinde uzun yıllar sürecek tartışmalı bir dönemi başlattı.
- 1989 - Sovyetlerin Afganistan'dan Çekilmesi: Son Sovyet birliği Kabil'i terk etti. 9 yıl süren Afganistan işgali resmen bitti.
- 2004 - Zümrüt Apartmanı Faciası: Konya'nın Selçuklu ilçesinde 11 katlı Zümrüt Apartmanı yapım hatası nedeniyle çöktü; 92 vatandaşımız hayatını kaybetti.
2 Şubat'ta Doğan Ünlüler ve Tarihi Şahsiyetler
Bugün, sanatçıdan sporcuya, bilim insanından siyasetçiye kadar dünyada iz bırakan birçok ismin yaş günü.
- 1882 - James Joyce: İrlandalı deha, edebiyat tarihini değiştiren Ulysses yazarının bugün doğum günü. İlginç bir tesadüfle en ünlü eseri de yine bir 2 Şubat günü yayımlanmıştır.
- 1894 - Safiye Ali: Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın tıp doktoru. Kadınların eğitim ve çalışma hayatındaki öncülerinden biri olarak tarihe geçmiştir.
- 1905 - Ayn Rand: 'Objektiflik' akımının kurucusu, ünlü Atlas Silkindi romanının yazarı bugün dünyaya geldi.
- 1926 - Valéry Giscard d'Estaing: Eski Fransa Cumhurbaşkanı.
- 1936 - Metin Oktay: Türk futbolunun 'Taçsız Kralı', Galatasaray'ın efsane golcüsü Metin Oktay bugün doğdu.
- 1947 - Farrah Fawcett: 'Charlie'nin Melekleri' dizisiyle ikonikleşen Amerikalı aktris.
- 1956 - Adnan Oktar: Türk yazar ve tartışmalı figür.
- 1977 - Shakira: Dünya çapında albümleri milyonlar satan, 'Hips Don't Lie' ve 'Waka Waka' gibi hitlerin sahibi Kolombiyalı yıldız Shakira bugün doğdu.
- 1981 - Emre Aydın: Türk pop-rock müziğinin sevilen sesi.
- 1987 - Gerard Piqué: İspanyol futbolunun ve Barcelona'nın efsane savunma oyuncusu. (İlginç not: Partneri Shakira ile aynı gün doğmuştur.)
- 1990 - Selahattin Paşalı: 'Pera Palas'ta Gece Yarısı' ve 'Ömer' dizileriyle tanınan başarılı Türk oyuncu.
- 1996 - Paul Mescal: 'Normal People' dizisiyle yıldızı parlayan ve Oscar adaylığı bulunan İrlandalı aktör.
2 Şubat'ta Hayatını Kaybedenler
Vefatlarıyla dünyayı ve ülkemizi yasa boğan, eserleriyle aramızda yaşamaya devam eden isimler...
- 1907 - Dmitri Mendeleev: Kimyanın temel taşı olan Periyodik Tablo'yu bulan Rus bilim insanı.
- 1966 - Hacı Ömer Sabancı: Türkiye'nin en büyük holdinglerinden biri olan Sabancı Holding'in kurucusu ve iş dünyasının dev ismi.
- 1970 - Bertrand Russell: Nobel ödüllü İngiliz matematikçi, filozof ve barış aktivisti.
- 1979 - Sid Vicious: Punk rock efsanesi Sex Pistols grubunun basçısı, genç yaşta hayatını kaybetti.
- 1996 - Gene Kelly: Hollywood'un altın çağının unutulmaz dansçısı ve oyuncusu (Singin' in the Rain).
- 2011 - Defne Joy Foster: Türkiye'nin sevilen sunucusu ve oyuncusu, genç yaşta aramızdan ayrıldı.
- 2014 - Philip Seymour Hoffman: Modern sinemanın en yetenekli karakter oyuncularından biri olarak kabul edilen Oscar ödüllü aktör.
- 2022 - Monica Vitti: İtalyan sinemasının ikonik aktrisi.
- 2024 - Alev Alatlı: Türk düşünce dünyasının önemli yazarı, akademisyen ve ekonomisti geçtiğimiz yıl bugün vefat etti.
- 2025 - Ogün Altıparmak: Türk futbolunun ve Fenerbahçe'nin unutulmaz isimlerinden, milli futbolcu.
Bilim, Sanat ve Teknoloji Dünyasından Notlar
2 Şubat sadece siyasi tarih değil, kültürel gelişim açısından da oldukça hareketli geçmiştir:
- İlk Yalan Makinesi (1935): Leonarde Keeler tarafından geliştirilen ilk yalan makinesi bugün denendi. Kriminoloji dünyasında yeni bir tartışma başladı.
- Bursa Merinos Fabrikası (1938): Atatürk'ün katılımıyla açılan fabrika, Türkiye'nin sanayileşme hamlesinin en önemli kalelerinden biri oldu.
- F-16'nın İlk Uçuşu (1974): Bugün dünyanın en çok tercih edilen savaş uçaklarından biri olan F-16 Savaşan Şahin, ABD'de ilk gökyüzü deneyimini yaşadı.
- Ramsar Sözleşmesi (1971): Dünyadaki sulak alanların korunması amacıyla imzalanan uluslararası sözleşme bugün hayata geçti. Doğa koruma tarihi için kritik bir adım.
- Roger Federer Rekoru (2004): Tenisin efsane ismi Roger Federer, tam 237 hafta boyunca koruyacağı dünya 1 numarası koltuğuna bugün ilk kez oturdu.
Özetle 2 Şubat
Bir yanda Stalingrad'da biten bir savaşın hüznü, diğer yanda Buenos Aires'in kuruluş coşkusu var. Bir yanda James Joyce'un edebi dehası, diğer yanda Shakira'nın ritimleri...
Dünya her gün yeniden kurulurken, tarihte bugün köşesi bize geçmişin geleceği nasıl inşa ettiğini hatırlatmaya devam ediyor.
