Zonguldak kent merkezinde, Madenci Anıtı'nın hemen karşısında yer alan Vakıflar İş Hanı'nın yıkım süreci, beklenmedik bir tarihi keşfe sahne oldu. Yıkım çalışmaları sırasında uzun yıllardır kapalı olan ve fark edilemeyen bir girişin ortaya çıkması, bölgenin yer altı yapısının tekrar gündeme gelmesini sağladı. Yapılan ilk teknik gözlemler, bu girişin bölgedeki diğer havalandırma bacaları ve yer altı tünelleriyle bağlantılı olduğunu gösterdi.
2. Dünya Savaşı Döneminin Sessiz Tanığı
Elde edilen ilk bulgulara göre, sığınağın 2. Dünya Savaşı'nın en yoğun yaşandığı 1943-1944 yıllarında inşa edildiği tahmin ediliyor. O dönemde olası hava saldırılarına karşı sivil halkı korumak amacıyla kurulan Sivil Savunma Teşkilatı tarafından hayata geçirilen yapı, zamanla üzerine inşa edilen binalar nedeniyle kentin hafızasından silinmişti. Yapılan teknik değerlendirmeler, sığınağın yaklaşık 60 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde kapsamlı bir koridor sisteminden oluştuğunu ortaya koyuyor. Yeni Cami civarından çarşı içerisine kadar uzanan bağlantı hatları ve ana galerilere açılan odalar, yapının stratejik bir öneme sahip olduğunu gösteriyor.
Koruma Kurulu İnceleme Başlattı
Sığınağın ortaya çıkmasının ardından Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu uzmanları, İl Kültür ve Turizm Müdürü Taner Dursun'un da katılımıyla alanda detaylı bir inceleme başlattı. Tarihsel, mimari ve kültürel açıdan büyük önem taşıyan bu yapının tescillenip tescillenmeyeceği, hazırlanacak uzman raporunun ardından kesinlik kazanacak.
Eğer sığınak "kültür varlığı" olarak tescillenirse, bölgedeki mevcut inşaat ve yıkım süreçlerinin koruma mevzuatı çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerekecek. Bu durum, devam eden çalışmaların durdurulması veya projenin tarihi dokuya uygun şekilde revize edilmesi sonucunu doğurabilir.
