Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ermenistan'ın başkenti Erivan’da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) 8'inci Zirvesi'nin açılış programında küresel siyasete yön verecek önemli açıklamalarda bulundu. Rusya-Ukrayna savaşında sahada ve masada gelinen son durumu değerlendiren Zelenskiy, kıta Avrupası ülkelerine Moskova yönetimiyle yürütülecek olası barış müzakereleri için ortak ve sarsılmaz bir politika belirleme çağrısında bulundu. Bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden tartışıldığı bu önemli zirve, Ukrayna'nın Batı ittifakından beklediği siyasi ve askeri dayanışmayı en üst perdeden dile getirdiği bir platforma dönüştü.
KAFKASLAR İÇİN KAPSAMLI BARIŞ TEMENNİSİ
Zirveye ev sahipliği yapan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'a teşekkürlerini ileterek sözlerine başlayan Ukrayna Devlet Başkanı, sadece kendi coğrafyası için değil, Kafkasya bölgesi için de istikrar vurgusu yaptı. Zelenskiy, Azerbaycan ve Ermenistan arasında devam eden normalleşme görüşmelerine atıfta bulunarak: "Ermenistan ve Azerbaycan'a barış diliyoruz. Elbette sürdürülebilir, kapsamlı ve uzun vadeli barış. Sayın Başbakan Paşinyan'a, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e ve iki ülkenin halkına barış diliyoruz." ifadelerini kullandı.
"AVRUPA ORTAK BİR POZİSYON GELİŞTİRMELİ"
Konuşmasının temel gündem maddesini oluşturan Rusya-Ukrayna savaşına ve diplomatik çözüm arayışlarına değinen Zelenskiy, barış masasının geleceğine dair vizyonunu liderlerle paylaştı. Çatışmaların adil bir şekilde sona erdirilmesine yönelik Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile sürekli ve yakın temas halinde olduklarını vurgulayan lider, Avrupa kıtasının bu süreçte bütüncül bir rol oynaması gerektiğinin altını çizdi. Zelenskiy: "ABD ile temasımızı sürdürüyoruz ve onların görüşleri ile pozisyonlarını anlıyoruz ancak Ruslarla müzakereler için Avrupa'nın ortak pozisyon geliştirmesi iyi olurdu." diyerek Avrupa Birliği ve kıta ülkelerinin Rusya karşısında tek ses olmasının hayati önem taşıdığına işaret etti. Ayrıca, Rusya'ya yönelik uygulanan çok yönlü yaptırımların gevşetilmeden sürdürülmesi gerektiğini yineledi.
SAVUNMA SANAYİSİNDE BAĞIMSIZLIK
Cephe hattındaki askeri gereksinimlere de dikkat çeken Zelenskiy, Ukrayna'nın hava savunma sistemleri başta olmak üzere teçhizat ihtiyacının aciliyetini koruduğunu belirtti. ABD silahları ve askeri donanımlarının Ukrayna'ya tedarikini kapsayan 'Ukrayna'nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi' (PURL) çerçevesinde müttefiklerden daha fazla ve hızlı destek beklediklerini kaydeden lider: "Bu adımlar, balistik tehditlere karşı savunmamızı güçlendirmemize yardımcı olacaktır." dedi. Avrupa'nın kendi savunma kapasitesini artırması gerektiğine de stratejik bir vurgu yapan Zelenskiy:"İnanıyorum ki Avrupa her türlü tehdide, tüm balistik saldırılara karşı savunmak için gerekli her şeyi dışa bağımlı olmadan, bağımsız olarak üretebilecek kapasitede olmalı." şeklinde konuştu.
9 Mayıs Zafer Günü
Ukraynalı liderin konuşmasının en dikkat çekici ve gündem yaratan bölümlerinden birini ise Rusya'nın gelenekselleşmiş 9 Mayıs Zafer Günü askeri geçit törenine yönelik iddialı sözleri oluşturdu. Rusya Savunma Bakanlığının, güvenlik gerekçeleriyle bu yıl Kızıl Meydan'daki törende ağır askeri araçların ve teçhizatların yer almayacağını duyurmasını Moskova'nın azalan gücüne bağlayan Zelenskiy:"Rusya 9 Mayıs'ta geçit töreni düzenleyeceğini duyurdu ancak törende askeri teçhizat bulunmayacak. Eğer doğruysa, bu, uzun yıllardan sonra ilk kez geçit töreninde silah sergileyemeyecekleri anlamına geliyor." dedi.
Açıklamasını daha da ileri taşıyan Zelenskiy: "Ayrıca Ukrayna'ya ait insansız hava araçlarının da (İHA) tören sırasında Kızıl Meydan'da uçması mümkün." ifadelerini kullandı.
Diplomatik girişimlerin ve cephedeki mücadelenin iç içe geçtiği bu kritik süreçte yapılan açıklamalar, Ukrayna'nın müttefiklerinden güçlü bir diplomatik blok oluşturmalarını beklediğini gösteriyor. Savaşın gidişatı ve olası müzakere masası, Avrupa ülkelerinin bu çağrıya vereceği ortak yanıta göre şekillenmeye devam edecek.
