Venezuela Devlet Başkanı Yardımcısı Delcy Rodriguez’in paylaştığı yeni harita, bölgedeki jeopolitik gerilimi tırmandırırken; uluslararası hukuk ve egemenlik tartışmalarını yeniden dünya gündemine taşıdı.
Harita Krizi Sosyal Medyaya Taşındı
Venezuela Devlet Başkanı Yardımcısı Delcy Rodriguez, Guyana ile ihtilaflı olan ve "Guyana Esequiba" olarak adlandırılan bölgenin Venezuela sınırları içerisinde gösterildiği yeni resmi haritayı kamuoyuyla paylaştı. Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) devam eden davayı takip etmek üzere Hollanda’nın Lahey kentinde bulunan Rodriguez, bu hamlesiyle Venezuela’nın bölge üzerindeki hak iddiasından geri adım atmayacağını bir kez daha ilan etti.
Sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Bütünleşik Venezuela’mızı savunmaktan gurur duyuyoruz" ifadelerini kullanan Rodriguez, Esequibo’yu ülkenin ayrılmaz bir parçası olarak tanımladı.
Uluslararası Adalet Divanı’nın Yetkisine İtiraz
Venezuela hükümeti, Esequibo meselesinin çözümünde Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) yargı yetkisini tanımadığını sert bir dille vurguluyor. Lahey’de gazetecilere açıklamalarda bulunan Rodriguez, mahkemenin 1899 tarihli tahkim kararını geçersiz sayması durumunda dahi Venezuela’nın bu karara uymasının hukuken mümkün olmadığını savundu.
Venezuela tarafı, uyuşmazlığın çözümünde 1966 yılında imzalanan Cenevre Anlaşması’nın esas alınması gerektiğini ve bu anlaşmanın ihlal edilmesine izin vermeyeceklerini belirtiyor. Karakas yönetimi, UAD’nin bu konuda vereceği herhangi bir hükmün uluslararası hukuka aykırı olacağını iddia ediyor.
Esequibo Uyuşmazlığının Tarihsel Arka Planı
Venezuela ile Guyana arasındaki sınır anlaşmazlığı, Guyana’nın bir İngiliz sömürgesi olduğu 19. yüzyıla kadar uzanıyor. 1899 yılında yapılan sınır tahkimi kararıyla Esequibo Nehri’nin batısı Guyana’ya bırakılmıştı.
Ancak 1966 yılında bağımsızlığını kazanan Guyana, bu sınırı tanımaya devam ederken; Venezuela söz konusu tahkimin hileli olduğunu savunarak bölge üzerinde hak iddia etmeye başladı. 159 bin kilometrekarelik bir alanı kapsayan Esequibo, Guyana topraklarının yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor.
Enerji Kaynakları ve Stratejik Önem
Gerilimin tırmanmasındaki en büyük etkenlerden biri, bölgenin ve açıklarındaki deniz sahasının devasa enerji rezervlerine sahip olmasıdır. Özellikle son yıllarda Esequibo açıklarında keşfedilen zengin petrol ve doğalgaz yatakları, bölgeyi ekonomik açıdan vazgeçilmez kılıyor.
Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun Aralık 2023’te verdiği "yeni harita" talimatı, bu stratejik kaynakların kontrolü için atılan somut bir adım olarak görülüyor. Bölgedeki bu kriz, Güney Amerika’daki dengeleri sarsma potansiyeli taşırken, Guyana yönetimi egemenlik haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle uluslararası toplumdan destek bekliyor.
