ABD Başkanı Donald Trump, İran'da yaşanan toplumsal olaylar ve ardından gelen yargı süreçleriyle ilgili dikkat çeken bir açıklama yaptı. Trump, Tahran yönetiminin yüzlerce idam kararını durdurma yönündeki adımını olumlu karşıladığını belirterek, bu karara 'büyük saygı duyduğunu' ifade etti.
800'den Fazla İnfazın Durdurulması Memnuniyet Yarattı
Washington ve Tahran hattında diplomasi ve gerilim eş zamanlı ilerlerken, ABD Başkanı Trump sosyal medya hesabı üzerinden İran'daki son duruma dair değerlendirmelerdebulundu. Trump, İran yönetiminin daha önce planlanan ancak son anda vazgeçilen kitlesel infaz kararlarına değindi.
Trump paylaşımında, 'Dün gerçekleşmesi planlanan tüm infazların (800'den fazla) İran yönetimi tarafından iptal edilmiş olmasına büyük saygı duyuyorum. Teşekkürler' ifadelerini kullandı. Bu mesaj, iki ülke arasındaki ilişkilerin seyri açısından önemli bir sinyal olarak yorumlandı.
Trump, bu açıklamadan kısa bir süre önce, 14 Ocak tarihinde yaptığı konuşmada da konuya değinmişti. O açıklamasında, 'Bize, İran'da infazların durdurulduğu bildirildi. Şu anda bir infaz planı ya da idam yok. Eğer böyle bir şey olursa hepimiz üzülürüz. Ancak bana ulaşan bilgilere göre infazlar durmuş' diyerek sürecin takipçisi olduğunu vurgulamıştı.
Ekonomik Kriz ve Başlayan Sokak Gösterileri
İran'da idam tartışmalarını gündeme getiren süreç, geçtiğimiz ayın sonlarında başlayan kitlesel eylemlere dayanıyor. Ülkede 28 Aralık 2025 tarihinde, yerel para biriminin döviz karşısında yaşadığı ani ve sert değer kaybı, halkın tepkisine neden olmuştu. Ekonomik sıkıntılar ve alım gücünün düşmesiyle birlikte, başkent Tahran'daki tarihi Tahran Büyük Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan protestolar, kısa sürede ülke geneline yayılarak kitlesel bir harekete dönüştü.
Gösterilerin dozajı 8 Ocak tarihinde zirveye ulaştı. Başkent Tahran başta olmak üzere birçok kentte şiddetlenen protestolar sırasında güvenlik güçleri ve göstericiler karşı karşıya geldi. Olayların kontrol altına alınması amacıyla ülke yönetimi tarafından internet erişimi engellendi ve iletişim ağlarında kısıtlamalar uygulandı.
İnsan Hakları Kuruluşlarından Çarpıcı Rapor
Bölgedeki olayların bilançosu hakkında resmi makamlar sessizliğini korurken, bağımsız kaynaklardan gelen veriler tablonun boyutlarını ortaya koyuyor. İranlı yetkililer, protestolar sırasında yaşanan can kayıpları veya yaralanmalarla ilgili henüz resmi bir istatistik paylaşmadı.
Ancak ABD merkezli faaliyet gösteren İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), olaylara dair kapsamlı bir rapor yayımladı. Ajansın verilerine göre, ülke genelindeki gösterilerde çıkan çatışmalarda 2 bin 677 kişi hayatını kaybetti. Aynı raporda, olaylarla bağlantılı olarak 19 bin 97 kişinin gözaltına alındığı bilgisi paylaşıldı. Trump'ın açıklaması, bu gözaltı süreçleri sonrası gündeme gelen idam iddialarının durdurulması üzerine geldi.
