Reuters’a göre ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından Kongre’ye gönderilen resmi bildirimde, gerekli tüm güvenlik ve dış politika değerlendirmelerinin yapıldığı ve ihracata onay verilmeye hazır olunduğu belirtildi.
Kongre’ye resmi bildirim yapıldı
Dışişleri Bakanlığı’nın Kongre’ye ilettiği yazıda, “ABD hükümeti, siyasi, askeri, ekonomik, insan hakları ve silahların kontrolüne ilişkin tüm değerlendirmeleri yaptıktan sonra bu kalemlerin ihracatına onay vermeye hazırdır” ifadeleri yer aldı. Bu bildirim, satış sürecinde kritik bir aşama olarak değerlendirilirken, Kongre’nin itiraz sürecini de resmen başlatmış oldu.
Kongre için 15 günlük kritik süre
ABD yasalarına göre Kongre’nin satışa engel olmak istemesi halinde, ortak ret kararı sunmak için 15 günlük bir süresi bulunuyor. Ancak böyle bir kararın yürürlüğe girmesi için hem Temsilciler Meclisi hem de Senato tarafından kabul edilmesi gerekiyor. Sürecin son aşamasında ise karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın **veto yetkisiyle karşı karşıya kalabiliyor.
Türkiye’ye 80 adet F110 motoru satışı planlanıyor
Satışın onaylanması halinde Türkiye’nin 80 adet F110 savaş uçağı motoru alacağı belirtiliyor. Bu motorların tedariki, Türkiye’nin yerli 5. nesil savaş uçağı projesi KAAN’ın seri üretime geçişi açısından kritik bir eşik olarak görülüyor. Ayrıca satış paketinin yalnızca motorları değil, test ekipmanları ve bazı yedek parçaları da kapsadığı ifade ediliyor.
KAAN projesi için kritik eşik
General Electric tarafından üretilen F110 motorları, halihazırda F-16 uçaklarında da kullanılıyor. KAAN’ın test aşamasındaki prototiplerinde de bu motorların yer aldığı bilinirken, 80 motorluk tedarik gerçekleşirse yaklaşık 40 adet KAAN savaş uçağının üretimi için gerekli motor ihtiyacının karşılanacağı değerlendiriliyor.
Ankara’da NATO zirvesi beklentisi
NTV’nin aktardığına göre Ankara’daki kaynaklar, 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak NATO toplantısı öncesinde Trump’ın motor satışına onay vermesini bekliyor. Satışın, General Electric üretimi 80 F110 motoru, test ekipmanları ve yedek parçaları kapsadığı ve toplam maliyetin 800 milyon dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.
ABD-Türkiye ilişkilerine siyasi mesaj tartışması
Söz konusu satışın, yaklaşan NATO zirvesi öncesinde hem Türkiye’ye hem de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a verilen önemli bir siyasi mesaj olarak değerlendirildiği ifade ediliyor. ABD tarafında ise bazı değerlendirmelerde sürecin diplomatik etkilerine dikkat çekiliyor.
F-35 ve CAATSA süreci gündemde
Türkiye, 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından F-35 programından çıkarılmış, aynı süreçte ABD’nin uyguladığı CAATSA yaptırımlarıyla da karşı karşıya kalmıştı. Ankara’nın ise F-35 programına yeniden dahil olma ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik beklentilerini sürdürdüğü aktarılıyor.
Kongre’den eleştiri: Şeffaflık eksikliği iddiası
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks, Trump yönetimini satış süreci konusunda eleştirdi. Meeks, yönetimin Türkiye’nin elindeki S-400 sistemi ve ABD-Türkiye ilişkilerinin etkileri konusunda kendisini yeterince bilgilendirmediğini savundu. Açıklamasında, “Bu ekipmanların teslimatı yıllar alacak. Buna rağmen yönetim, ABD politikasının kilit unsurlarına ilişkin bilgi ve açıklama taleplerimizi ısrarla görmezden geldi” ifadelerini kullandı.
Trump’tan dikkat çeken açıklama
ABD Başkanı Donald Trump ise kendisine yöneltilen F-35, motor satışı ve NATO zirvesi sorularına yanıtında dikkat çeken bir ifade kullandı. Trump, “Muhtemelen onları çok mutlu edecek bir şey yapacağım” dedi.
