ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu politikasında kritik bir eşik olarak kabul edilen Batı Şeria'nın ilhakı konusuna dair sessizliğini bozdu. İsrail hükümetinin işgal altındaki bölgelerde denetimini artırmaya yönelik kararlarının ardından gelen bu açıklama, bölgedeki dengeler açısından büyük önem taşıyor.
'Şu Anda Düşünmemiz Gereken Yeterince Şey Var'
Amerikan Axios haber sitesine özel bir röportaj veren Donald Trump, İsrail'in Batı Şeria'yı ilhak etme girişimlerine karşı olduğunu açık bir dille ifade etti. Trump, bölgede halihazırda birçok karmaşık meseleyle ilgilendiklerini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
'Ben ilhakı desteklemiyorum. Şu anda düşünmemiz gereken yeterince şey var. Batı Şeria ile uğraşmamıza gerek yok.'
Trump'ın bu sert ve net duruşu, İsrail kabinesinin Batı Şeria'da olası bir ilhakın önünü açan kararlar almasının hemen ardından geldi. Bu durum, Beyaz Saray ile Tel Aviv arasındaki görüş ayrılıklarını da su yüzüne çıkardı.
İsrail Kabinesinin 'İlhak' Hazırlığı ve ABD'nin Tepkisi
İsrail Güvenlik Kabinesi, 8 Şubat tarihinde işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin yönetiminin kontrolündeki bölgelerde İsrail'in 'denetim ve kontrol faaliyetlerini' artıran bir dizi kararı onaylamıştı. Bu kararlar, özellikle Harem-i İbrahim Camisi ve çevresindeki planlama ile inşaat yetkilerinin Filistinli yerel yönetimlerden alınarak İsrail kurumlarına devredilmesini öngörüyor.
Ancak ABD yönetimi, bu adımların bölgedeki tansiyonu artıracağı görüşünde. Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, geçtiğimiz Aralık ayında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptıkları görüşmede ilhak planlarına karşı olduklarını açıkça dile getirmişlerdi.
Ateşkes İçin Verilen 'İlhak Olmayacak' Sözü
Trump, daha önceki dönemlerde Gazze'de yürütülen ateşkes müzakerelerinin devam edebilmesi için Müslüman ülkelere kritik bir teminat verdiğini hatırlattı. ABD Başkanı, sürecin tıkanmaması adına 'Batı Şeria'nın ilhak edilmeyeceği' yönünde söz verdiğini ifade ederek, mevcut politikasının bu taahhütle uyumlu olduğunu vurguladı.
Batı Şeria'daki Karmaşık Yapı: A, B ve C Bölgeleri
1995 yılında imzalanan İkinci Oslo Anlaşması'na göre Batı Şeria üç idari bölgeye ayrılmış durumda:
- A Bölgesi: Yönetim ve güvenlik tamamen Filistin idaresinde.
- B Bölgesi: Sivil idare Filistin'de, güvenlik kontrolü İsrail'de.
- C Bölgesi: Tamamen İsrail kontrolünde olup Batı Şeria'nın yaklaşık yüzde 61'ini kapsıyor.
İsrail'in son kararları, bu hassas dengeleri değiştirerek tamamen kendi kontrolünü tesis etmeyi hedefliyor. Ancak Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplum, Doğu Kudüs dahil olmak üzere Batı Şeria'yı işgal altındaki topraklar olarak kabul ediyor ve buradaki yerleşim faaliyetlerini uluslararası hukuka göre yasa dışı sayıyor.
Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Beyaz Saray ziyareti sırasında konuyu tekrar gündeme getirmesi beklenirken, Trump'ın 'desteklemiyorum' açıklaması bu görüşmenin seyrini şimdiden değiştirmiş görünüyor.
