Amerika Birleşik Devletleri'nde TikTok'un yasaklanmasını önlemek amacıyla Çinli ana şirket ByteDance tarafından atılan adımlar, Washington'da suların durulmasını sağlamadı. Şirketin, uygulamanın ABD'deki varlığını sürdürebilmesi için Amerikan sermayeli bir ortak girişim kurma hamlesi, Kongre üyeleri tarafından yetersiz bulundu ve yeni bir inceleme dalgasını tetikledi. Sosyal medya devinin geleceğini belirleyecek olan bu anlaşma, özellikle veri güvenliği ve algoritma kontrolü konularındaki belirsizlikler nedeniyle eleştirilerin hedefinde.
Temsilciler Meclisi Çin Seçilmiş Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Jack Moolenaar, Perşembe günü kesinleşen anlaşmanın komite tarafından sıkı bir denetime tabi tutulacağını açıkladı. Moolenaar, Çin'in bir uygulamayı Amerikan toplumunu bölmek ve zayıflatmak için kullanmasına izin verilemeyeceğini vurgulayarak, anlaşmanın ulusal güvenlik üzerindeki etkilerinin sorgulanması gerektiğini belirtti.
Algoritma Kontrolü ve Şeffaflık Endişesi
Kongre üyelerinin temel endişesi, uygulamanın beyni olarak nitelendirilen algoritmanın kimin kontrolünde olacağı noktasında düğümleniyor. Demokrat Senatör Ed Markey, Beyaz Saray'ın anlaşmaya dair neredeyse hiç detay paylaşmadığını belirterek süreci eleştirdi. Markey, TikTok algoritmasının Çin etkisinden tamamen arındırılıp arındırılmadığının netleşmediğini ve bu şeffaflık eksikliğinin şüphe uyandırdığını ifade etti.
Kongre'nin bu anlaşmayı soruşturma sorumluluğu olduğunu savunan senatörler, yapılan düzenlemenin ulusal güvenliği gerçekten koruyup korumadığının kanıtlanmasını istiyor. ByteDance cephesi ise kurulan 'TikTok USDS Joint Venture LLC' adlı yeni girişimin, ABD kullanıcı verilerini, uygulamaları ve algoritmaları veri gizliliği ve siber güvenlik önlemleriyle koruyacağını taahhüt ediyor. Ancak şirket, varlık devrinin teknik detayları hakkında sınırlı bilgi paylaşmayı tercih ediyor.
Yatırımcılar ve Yeni Ortaklık Yapısı
Tartışmaların gölgesinde hayata geçirilen anlaşma, ByteDance için yıllardır süren yasal mücadelede önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Yapılan sözleşmeye göre, yeni girişimin yüzde 80,1'lik hissesi Amerikalı ve küresel yatırımcıların elinde bulunacak. ByteDance ise şirkette yüzde 19,9 oranında azınlık hissesine sahip olacak.
Girişimin yönetici ortakları arasında bulut bilişim devi Oracle, özel sermaye grubu Silver Lake ve Abu Dabi merkezli yatırım firması MGX yer alıyor. Bu üç dev şirketin her biri girişimde yüzde 15'er hisseye sahip olacak. Ayrıca yatırımcı listesinde Dell Technologies kurucusu Michael Dell'in yatırım firması Dell Family Office ile birlikte Vastmere Strategic Investments, Alpha Wave Partners ve NJJ Capital gibi kuruluşlar da bulunuyor.
200 milyondan fazla Amerikalı tarafından kullanılan uygulamanın geleceği, 2024 yılında kabul edilen ve ByteDance'in ABD varlıklarını elden çıkarmasını zorunlu kılan yasa ile belirsizliğe girmişti. Donald Trump'ın başkanlığı döneminde yasaklama girişimleriyle başlayan süreç, Yüksek Mahkeme tarafından onanan yasa ile devam etmişti. Ancak Trump, geçtiğimiz yıl yaptığı açıklamalarda, mevcut anlaşmanın yasanın öngördüğü elden çıkarma şartlarını karşıladığını belirtmişti. Beyaz Saray da Eylül ayında yaptığı açıklamada, yeni girişimin TikTok'un ABD operasyonlarını yöneteceğini duyurmuştu. Buna rağmen Kongre'den yükselen itiraz sesleri, sürecin henüz tam anlamıyla kapanmadığını gösteriyor.
