TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığında toplandı. Komisyonda çocuk adalet sistemine ilişkin akademik ve uygulamaya dönük değerlendirmeler ele alındı. Toplantıda, çocukların suça sürüklenmesinin önlenmesi, adalet sistemiyle temas eden çocukların korunması ve onarıcı yaklaşımların güçlendirilmesi temel başlıklar arasında yer aldı.
Komisyon Başkanı Durgut, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, çocuk adalet sisteminin daha koruyucu, önleyici ve onarıcı bir yapıya kavuşturulmasının hedeflendiğini belirtti. Türkiye ve İngiltere örnekleri üzerinden yapılacak karşılaştırmaların, politika geliştirme sürecine katkı sunmasının beklendiğini ifade etti.
Komisyonda sunum yapan Dr. Saliha Merve Kaya, yüksek lisans çalışması kapsamında 100 dava dosyasını incelediğini ve çocuk mahkemesi hâkimleri, polisler ve sosyal çalışma görevlileriyle görüşmeler yaptığını aktardı. İncelemelerde, bazı çocukların çok sayıda dosyayla tekrar tekrar adalet sistemiyle karşılaştığına dikkat çekildiğini belirten Kaya, hâkimlerin çocukların doğrudan mahkeme sürecine girmesinin sakıncalarına vurgu yaptığını söyledi.
Kaya, dosyalarda koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının oldukça sınırlı uygulandığını belirterek, 12-15 yaş grubundaki çocukların yalnızca küçük bir kısmı için bu tedbirlerin verildiğini, 15-18 yaş grubunda ise oranın daha da düşük olduğunu ifade etti. Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin uzun sürmesi nedeniyle birçok tedbir kararının infazına başlanmadan sona erdiğini de kaydetti.
Türk Ceza Kanunu'ndaki Sorumluluklara Dikkat Çekildi
Dr. Kaya, İngiltere hukukunda ebeveynlere yönelik bağlayıcı yükümlülükler bulunduğunu hatırlatarak, benzer bir yaklaşımın Türk hukukunda da karşılığı olduğuna işaret etti. Türk Ceza Kanunu'nun 233'üncü maddesinin, ebeveynlere çocuklarının bakım, eğitim ve gözetimi konusunda sorumluluk yüklediğini belirtti.
İncelediği dosyalarda, çocuğunun eğitim hakkını engellediği için yargılanan ebeveyn örnekleri bulunduğunu aktaran Kaya, suça sürüklenen bir çocuk söz konusu olduğunda ebeveynlerin bu yükümlülükleri yerine getirip getirmediğinin de değerlendirilebileceğini ifade etti. Yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde, ebeveynler hakkında ayrıca dava açılmasının mümkün olabileceğini söyledi.
Adalet Bakanlığı Adli Destek Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanı Meral Gökkaya ise yaptığı değerlendirmede, sistemdeki en büyük eksiklerden birinin kurumlar arası iş birliği olduğunu belirtti. Gökkaya, ağır şiddet içeren suçlara karışan çocukların, uzlaştırma veya diversiyon yöntemlerine tabi tutulmasının hedeflenmediğini vurguladı. Bu yaklaşımın yalnızca ilk kez suç işleyen ve ağır cezalık olmayan fiiller için planlandığını ifade etti.
