Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek amacıyla yürütülen diplomatik trafik hız kazandı. Cenevre'de gerçekleşen kritik görüşmelerin ardından ABD kanadından da açıklamalar geldi.
Cenevre'de Kritik Zirve ve Müzakere Süreci
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İsviçre'nin Cenevre kentinde Ukraynalı ve Avrupalı müzakerecilerle bir araya geldi. Rubio, Rusya-Ukrayna savaşını sonlandırmaya yönelik ABD önerisi üzerinde yapılan görüşmelerde 'muazzam ilerleme' kaydedildiğini duyurdu. Müzakere heyetlerinin verimli bir gün geçirdiğini belirten Rubio, 28 maddelik plandaki belirsiz noktaların önemli ölçüde daraltıldığını ifade etti.
ABD ve Ukrayna tarafından yapılan ortak açıklamada, 'güncellenmiş ve geliştirilmiş bir barış çerçevesi' üzerinde mutabık kalındığı ve önümüzdeki günlerde ortak öneriler üzerindeki çalışmaların yoğunlaşacağı belirtildi. Ancak nihai bir anlaşma için hala yapılması gereken işler olduğu ve paketin Rusya'ya sunulmadan önce her iki ülkenin başkanları tarafından onaylanması gerektiği vurgulandı.
Sızdırılan Taslak ve Tartışmalı Maddeler
Müzakerelerin odak noktasında, basına sızdırılan ve Ukrayna kamuoyunda endişe yaratan taslak plan yer alıyor. Plana göre Ukrayna'nın, şu anda kontrolü altında bulunan doğu Donetsk bölgesinden askerlerini çekmesi öngörülüyor. Buna karşılık Rusya'nın Donetsk, Luhansk ve 2014'te ilhak edilen Kırım yarımadasındaki fiili kontrolünü sürdürmesi planlanıyor. Ayrıca Herson ve Zaporizhia bölgelerindeki sınırların mevcut çatışma hatları boyunca dondurulması maddesi de masada bulunuyor.
Dikkat çeken diğer bir detay ise Ukrayna'nın askeri kapasitesine yönelik kısıtlamalar. Taslak, Ukrayna ordusunun personel sayısının yaklaşık 880 binden 600 bine indirilmesini içeriyor. NATO üyeliği konusunda ise Ukrayna'nın başvuru yapmayacağı taahhüdü karşılığında, henüz detayları netleşmeyen 'güvenilir güvenlik garantileri' alması öngörülüyor. Planın hayata geçmesi durumunda Rusya'ya yönelik yaptırımların kaldırılarak küresel ekonomiye entegre edilmesi ve G8 grubuna yeniden davet edilmesi hedefleniyor.
Liderlerden Karşılıklı Mesajlar ve Gerilim
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD yönetiminin kendilerini duyduğuna dair sinyaller aldıklarını belirtti. Ancak sızdırılan önerilerin Rusya'yı kayırdığı yönündeki endişelerini dile getiren Zelenski, Ukrayna'nın 'onurunu kaybetmek' ile 'kilit bir ortağını kaybetmek' arasında zor bir seçimle karşı karşıya kalabileceğini ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise Ukrayna liderliğini, ABD'nin barış çabalarına karşı 'minnettarlık duymamakla' suçladı. Trump ayrıca, Kiev'in Avrupalı müttefiklerinin Rusya'dan petrol almaya devam ettiğine dikkat çekerek, Moskova'nın savaşı bu ihracat gelirleriyle finanse ettiğini vurguladı. Trump, tekliflerin onaylanması için belirlenen Perşembe gününün esnetilebileceği ve bunun 'son teklif' olmadığı mesajını verdi. Marco Rubio da nihai sonuca ulaşılması konusunda iyimser olduklarını ve takvimin makul bir süre içinde tamamlanacağını belirtti.
