Rusya'da popüler mesajlaşma uygulaması Telegram'a yönelik getirilen yeni kısıtlamalar, askeri kanatta ve siyasi çevrelerde ciddi bir tepkiye neden oldu. Çarşamba günü yapılan eleştirilerde, uygulamanın kısıtlanmasının hem cephedeki muharebe iletişimini etkileyeceği hem de askerlerin aileleriyle temas kurmasını engelleyeceği savunuldu. Devletin iletişim denetleme kurumu, Telegram'ın suç ve terör faaliyetlerine karşı yeterli önlem almadığı gerekçesiyle kısıtlamaları artırdığını duyurmuştu.
Geçtiğimiz ağustos ayından bu yana uygulama üzerinden yapılan sesli ve görüntülü aramaları sınırlayan denetleme kurumu, salı günü yaptığı açıklamada yeni tedbirlerin devreye gireceğini bildirdi. Bu hafta boyunca birçok kullanıcı uygulamanın fark edilir derecede yavaşladığından şikayet ederken, kısıtlamaların zamanlaması ve kapsamı tartışma yarattı. Özellikle cephe hattında görev yapan askerler, bu durumun operasyonel riskler taşıdığını öne sürüyor.
Kremlin ve Cephe Arasında 'İletişim' Çatışması
Rusya'da Telegram, hem kamu hem de özel iletişim için en yaygın kullanılan platformlardan biri olma özelliğini koruyor. Uygulama aynı zamanda Ukrayna'daki savaş hakkında bilgi akışının sağlandığı baskın mecra konumunda. Kendilerini Rus anti-İHA birimi üyesi olarak tanıtan üç asker, yayınladıkları kısa video mesajlarında Telegram'ın işleri için hayati önem taşıdığını belirterek, denetleme kurumunu uygulamaya müdahale etmemeye çağırdı.
Kremlin yanlısı bir parlamenter partinin lideri olan Sergei Mironov, askerlerin çağrılarına destek vererek kısıtlamaların askerlerin hayatını riske atabileceğini söyledi. Mironov, 'Çocuklar orada kan döküyor, normal bir iletişime ihtiyaçları var ve Telegram dışında genellikle hiçbir şeyleri yok. Onları düşmanla savaşmalarına ve hayatta kalmalarına yardımcı olan şeyden mahrum etmeyin' ifadelerini kullandı. Mironov ayrıca, uygulamanın performansını bozan yetkilileri sert bir dille eleştirerek bu kişileri 'aptallar' olarak nitelendirdi.
Buna karşılık Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, cephe hattı iletişiminin Telegram üzerinden sağlandığı iddialarına şüpheyle yaklaştı. Peskov, 'Cephe hattı iletişiminin Telegram veya başka bir mesajlaşma servisi üzerinden sağlandığını hayal etmenin mümkün olduğunu sanmıyorum' dedi. Peskov, konuyla ilgili diğer soruları Savunma Bakanlığı'na yönlendirdi ancak bakanlıktan henüz bir yanıt gelmedi.
MAX Uygulaması ve Gözetim Endişeleri
Kısıtlamaların etkisi sadece askerlerle sınırlı kalmadı. Sık sık Ukrayna insansız hava araçlarının hedefi olan batıdaki Belgorod bölgesinin valisi Vyacheslav Gladkov, yavaşlamanın bölge sakinlerine önemli güvenlik duyurularının iletilmesini zorlaştırabileceğinden endişe ettiğini dile getirdi. Gladkov, durumun kötüleşmesi halinde operasyonel bilgilerin ulaştırılmasında aksaklık yaşanabileceğini belirterek, halkı devletin rakip mesajlaşma sistemi olan MAX'a kaydolmaya çağırdı.
Eleştirmenler, yetkililerin Meta'ya ait WhatsApp ve Apple'ın FaceTime gibi yabancı tabanlı platformları da baskı altına alarak halkı MAX uygulamasını kullanmaya zorladığını öne sürüyor. Ancak kullanıcılar, MAX uygulamasının yetkililer tarafından bir gözetim aracı olarak kullanılmasından endişe duyuyor. Devlet medyası ise bu tür endişelerin yersiz olduğunu savunuyor.
Telegram'ın Rus asıllı kurucusu Pavel Durov, baskı ne olursa olsun uygulamanın ifade özgürlüğünü ve kullanıcı gizliliğini korumaya kararlı olduğunu vurguladı. Kremlin Sözcüsü Peskov ise iletişim denetleme kurumunun sadece işini yaptığını belirterek, 'Burada sadece üzüntü ifade edebiliriz; bunda iyi bir şey yok ama yasalara uyulması gerekiyor' değerlendirmesinde bulundu.
