Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü ve AFAD Deprem Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 24 Haziran tarihinde Venezuela'da 39 saniye arayla gerçekleşen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki depremler hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Karayip ve Güney Amerika tektonik plakalarının sınırında meydana gelen bu sarsıntılar, son 100 yılın en büyük ölçekli doğal afetlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
İkiz Deprem Gerçeği ve Riskler
Uzmanlar, birbirini tetikleyen bu tür sarsıntıları "ikiz deprem" olarak tanımlıyor. Sismolojik verilerin, Karayip ile Güney Amerika plakaları arasındaki doğu-batı doğrultulu sağ yanal atımlı faylanma mekanizmasıyla geliştiğini gösterdiğini belirten Prof. Dr. Sözbilir, deprem esnasında plakalar arasında en az 3 metrelik bir yer değiştirme yaşandığını ifade etti.
İlk sarsıntıda taşıyıcı sistemleri zayıflayan yapıların, henüz 40 saniye dolmadan meydana gelen ikinci şokla birlikte tamamen göçmüş olabileceği değerlendiriliyor. Bu durumun, bölgedeki can kaybı ve fiziksel hasar boyutlarını dramatik bir şekilde artırdığı öngörülüyor.
Artçı Şok Uyarısı ve Bölge Halkı
İkinci ana şokun 7,5 büyüklüğüne kadar çıkması nedeniyle, yakın gelecekte bölge genelinde yıkıcı deprem niteliğinde olan ve büyüklüğü 6,5’e kadar ulaşabilen artçı şokların yaşanması muhtemel görünüyor. Uzmanlar, bölgedeki vatandaşların olası sarsıntılara karşı hazırlıklı olmaları ve resmi makamların uyarılarını takip etmeleri gerektiğinin altını çiziyor.
Türkiye İçin Önemli Dersler
Prof. Dr. Sözbilir, benzer sismik olayların Türkiye için de kritik bir öneme sahip olduğunu hatırlattı. 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler ile 2025 yılında Sındırgı'da yaşanan 6,1 büyüklüğündeki sarsıntıların da "ikiz deprem" karakterinde olduğunu belirten Sözbilir, Türkiye genelindeki fay segmentlerinin incelenerek hangilerinin bu tür riskler barındırdığının belirlenmesinin hayati bir öneme sahip olduğunu vurguladı.
