Küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Strait of Hormuz çevresinde yaşanan gelişmeler, petrol fiyatlarını doğrudan etkilemeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a boğazın açılması için verdiği ek süreye ve olumlu açıklamalarına rağmen, piyasalardaki arz endişeleri giderilemedi.
Cuma günü itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı 110 dolar seviyesini aşarak 110,40 dolara yükseldi. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise 96,67 dolar seviyesinden işlem gördü.
Trump’tan ek süre ve sevkiyat açıklaması
ABD Başkanı Trump, enerji altyapısına yönelik saldırıların 6 Nisan’a kadar durdurulacağını duyurdu. Aynı zamanda İran ile yürütülen görüşmelerin olumlu ilerlediğini belirtti.
Trump, İran’ın bazı petrol tankerlerinin geçişine izin verdiğini ifade ederek toplamda 10 geminin geçişine onay verildiğini açıkladı. Ancak bu açıklamalara İran tarafından resmi bir yanıt verilmedi.
Petrol piyasasında kırılganlık artıyor
Analistler, petrol piyasasının giderek daha hassas bir yapıya büründüğüne dikkat çekiyor. Daha önceki arz fazlasının piyasayı bir süre dengelediği, ancak bu etkinin giderek azaldığı ifade ediliyor.
Yapılan değerlendirmelere göre, Hürmüz Boğazı’nda günlük yaklaşık 17,8 milyon varillik petrol ve yakıt akışı kesintiye uğradı. Toplam kaybın ise 500 milyon varile yaklaştığı tahmin ediliyor.
Ayrıca, İran savaşı nedeniyle küresel piyasadan günlük yaklaşık 11 milyon varil arzın çekildiği belirtiliyor. Bu rakamın çatışmaların sürmesi halinde daha da artabileceği ifade ediliyor.
Arz şoku küresel ekonomiyi etkiliyor
Uzmanlara göre petrol fiyatları yalnızca siyasi gelişmelere değil, savaşın süresine bağlı olarak şekilleniyor. Enerji altyapısına yönelik olası zararlar ve çatışmaların uzaması, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Bu gelişmeler, küresel ölçekte enflasyon baskısını artırırken, merkez bankaları açısından da yeni ekonomik zorlukları gündeme getiriyor.
Bazı ülkelerde tedarik baskısı başladı
Artan arz kesintileri, bazı ülkelerde yakıt politikalarını doğrudan etkilemeye başladı. Özellikle Asya ülkelerinde tasarruf önlemleri gündeme gelirken, stratejik rezervi sınırlı olan ülkelerde tedarik endişeleri öne çıkıyor.
Petrol piyasasında yaşanan bu gelişmeler, enerji arz güvenliği ve fiyat istikrarı konularının küresel ölçekte daha fazla önem kazandığını ortaya koyuyor.
