ZONGULDAK'ta bir yol çalışması sırasında kesilen 1183 yaşındaki porsuk ağacı, odun olarak satılmaktan son anda kurtarıldı. Taşeron firma tarafından kesilen ve ihale yoluyla satışa çıkarılan ağacın parçalarını, çevreci Engin Zaman satın aldı. Asırlık ağacın parçaları, İstanbul'da kurulacak Doğa ve Tarih Müzesi'nde sergilenecek.
Olay, 19 Mayıs 2024'te, Zonguldak-Ankara yolu Gökgöl Tünelleri mevkisinde meydana geldi. Mağara uzmanı ve çevreci kimliğiyle tanınan Engin Zaman, evine gittiği sırada ormanda çalışan bir iş makinesini fark etti. Merakla yaklaştığında ise bir ağacın kesildiğini gördü. Durumu yetkililere bildiren Zaman'ın ihbarı üzerine Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri bölgede inceleme yaptı.
Yapılan tespitte, kesilen ağacın 1183 yaşında bir porsuk ağacı olduğu belirlendi. İncelemede, Devlet Su İşleri'nin dere ıslah çalışmasını yürüten taşeron firmanın, ormanda izinsiz kesim yaptığı saptandı ve tutanak tutuldu.
CEZA VERİLDİ, SONRA İPTAL EDİLDİ
Olayın ardından sorumlular hakkında adli işlem başlatıldı, iş makinesine el konuldu. Firmaya, 'izinsiz ağaç kesmek' ve 'ormanlık alanda alan açmak' suçlarından 45 bin 90 lira para cezası kesildi. Ancak savcılık tarafından verilen takipsizlik kararının ardından mahkeme, kesimin izinli olduğu gerekçesiyle para cezasını iptal etti.
ODUN OLACAKTI, TARİH KURTARILDI
Tüm bu sürecin ardından Orman Bölge Müdürlüğü, porsuk ağacını metreküpü 2 bin liradan odun olarak satışa çıkardı. İhaleye giren Engin Zaman, 20 bin lira ödeyerek ağacı satın aldı.
Zaman, ağacın geleceği için çeşitli kurumlarla temas kurdu. Son olarak İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi ile anlaşmaya varılarak, ağacın bazı parçalarının yeni kurulacak Doğa ve Tarih Müzesi'nde sergilenmesine karar verildi. Yaklaşık 21 metre uzunluğundaki porsuk ağacının daha önce 2,5 metrelik parçalara ayrılan bölümleri, TIR'a yüklenerek İstanbul'a gönderildi.
'BU BİR TARİHİ ESERDİ'
Engin Zaman, ağacın yaşını Bartın Üniversitesi'nden Prof. Dr. Barbaros Yaman ile birlikte hesapladıklarını belirterek şunları söyledi:
'Bu ağaç 1183 yaşındaydı. Dünyada çok nadir bulunan, son derece değerli bir porsuk ağacıydı. Odun olacaktı. Bu bir tarihi eserdi ve yok olmasını istemedim. Bilime ve gelecek kuşaklara hizmet etmesi için saklanması gerektiğine inandım.'
BİLİMSEL VE EĞİTİMSEL AMAÇLA SERGİLENECEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ünal Akkemik ise ağacın müzede bilimsel amaçla değerlendirileceğini belirterek, 'İlk etapta bazı parçalar fakültemizde eğitim ve bilimsel çalışmalar için sergilenecek. Daha sonra kurulması planlanan müzede yer alacak' dedi.
Asırlara tanıklık eden porsuk ağacı, artık sobada değil; bilimin ve tarihin içinde yaşamaya devam edecek.
