İsveç'in başkenti Stockholm'de düzenlenen 2025 Nobel Ödül Töreni, bilim ve sanat dünyasının birçok değerli ismini bir araya getirirken, organizasyona dışarıda yükselen protesto sesleri damgasını vurdu. Ödüllerin dağıtıldığı salonda kraliyet ihtişamı yaşanırken, kapı önünde hem iklim aktivistleri hem de savaş karşıtları sert tepkiler gösterdi.
Bilim ve Sanat Dünyasının Zirvesi Stockholm'de Buluştu
Stockholm Konser Evi'nde (Konsert Huset) gerçekleştirilen görkemli törene İsveç Kraliyet ailesi, Başbakan Ulf Kristersson, bakanlar, siyasi parti liderleri ve yabancı misyon temsilcileri katıldı. Törenin en önemli anında ödüller, İsveç Kralı 16. Carl Gustaf tarafından bizzat takdim edildi. Kazananlara diplomalarının ve Nobel madalyalarının yanı sıra 11 milyon İsveç kronu tutarındaki para ödülü verildi.
Bu yılın kazananları ve kategorileri şöyle sıralandı:
- Fizik: John Clarke, Michel Devoret, John Martinis
- Kimya: Susumu Kitagawa, Richard Robson, Omar M. Yaghi
- Tıp: Mary Brunkow, Fred Ramsdell, Shimon Sakaguchi
- Ekonomi: Joel Mokyr, Philippe Aghion, Peter Howitt
- Edebiyat: Laszlo Krasznahorkai
Tören Kapısında 'Kirli Finansman' Protestosu
Salonda alkışlar yükselirken, dışarıda tansiyon yüksekti. Konser Evi'nin önünde toplanan yaklaşık 100 kişilik iklim aktivisti grubu, organizasyonu hedef aldı. Göstericiler, Nobel ödüllerinin finansmanını sağlayan şirketlerin doğayı ve ormanları tahrip ederek kazanç sağladığını iddia etti. 'Dünyamızı kirletmeyi durdurun' sloganları atan grup, prestijli ödüllerin arka planındaki çevre tahribatına dikkat çekmeye çalıştı.
Nobel Yemeğinde Gazze ve Venezuela Gerilimi
Törenin ardından Stockholm Belediye Binası'nda verilen geleneksel Nobel yemeği sırasında ise protestoların boyutu değişti. Kral 16. Carl Gustaf'ın ev sahipliği yaptığı yemeğin gerçekleştirildiği binanın önünde toplanan kalabalık bir grup, İsrail ve ABD aleyhine sloganlar attı. Göstericiler, İsrail'in Gazze Şeridi'nde iki yılı aşkın süredir devam eden saldırılarını ve ABD'nin Venezuela'ya yönelik olası askeri müdahale hazırlığını protesto etti.
İsveççe ve İngilizce olarak 'Gazze'de soykırımı durdurun', 'Venezuela'ya dokunma', 'İsrail Filistin'den defol' ve 'Siviller ölürken Nobel ödül töreni yapılamaz' yazılı pankartlar taşıyan grup, Avrupa Birliği ve ABD'nin politikalarını sert bir dille eleştirdi. Yapılan basın açıklamasında, İsrail'in 10 Ekim'de Filistin ile yapılan barış anlaşmasına uymadığı ve işgalin sürdüğü vurgulandı.
Barış Ödülü Sahibine Tarihi Tepki: Meşale Yürüyüşü İptal
Gecenin en tartışmalı konusu ise 2025 Nobel Barış Ödülü oldu. Ödülün sahibi Venezuelalı muhalif siyasetçi Maria Corina Machado, törene katılamadığı için ödülü Oslo'da kızı Ana Corina Sosa teslim aldı. Ancak Machado'nun ödüllendirilmesi büyük bir krize yol açtı.
Norveç Barış Konseyi, Machado'nun değerleriyle uyuşmadığı gerekçesiyle her yıl düzenlenen geleneksel meşale yürüyüşünü bu yıl iptal ettiğini duyurdu. Protestocular, Machado'nun ödülünü ABD Başkanı Donald Trump'a ithaf etmesini, Amerikan askeri müdahalesini desteklemesini ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından kutlanmasını gerekçe göstererek karara tepki gösterdi. Göstericiler, Gazze'de yaşanan insanlık dramına destek veren bir siyasetçiye barış ödülü verilmesini 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi.
Kaynak: AA
